Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang có những biến chuyển mạnh mẽ, Việt Nam đã xác định con người chính là yếu tố quyết định sự thành bại của công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Ngày 19/04/2011, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định 579/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển nhân lực Việt Nam thời kỳ 2011 - 2020. Đây không chỉ là một văn bản hành chính thông thường mà là một bản lộ trình chiến lược nhằm nâng tầm vị thế của lao động Việt Nam trên bản đồ khu vực và thế giới.

Tầm nhìn chiến lược: Nhân lực là "chìa khóa" phát triển bền vững

Theo quy định tại Điều 1 Quyết định 579/QĐ-TTg, mục tiêu tổng quát là đưa nhân lực trở thành nền tảng và lợi thế quan trọng nhất để phát triển bền vững đất nước. Chính phủ đặt kỳ vọng nâng trình độ năng lực cạnh tranh của nhân lực nước ta lên mức tương đương các nước tiên tiến trong khu vực, thậm chí một số mặt phải tiếp cận trình độ các nước phát triển trên thế giới.

Chiến lược nhấn mạnh việc xây dựng đội ngũ nhân lực quản lý hành chính nhà nước chuyên nghiệp, đội ngũ doanh nhân có bản lĩnh và đặc biệt là nhóm chuyên gia khoa học công nghệ đầu ngành. Đây là những hạt nhân nòng cốt để giải quyết các vấn đề phát triển của đất nước trong thời kỳ hội nhập sâu rộng.

Những con số ấn tượng và mục tiêu cụ thể đến năm 2020

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Chính phủ đã đưa ra hệ thống chỉ tiêu định lượng rất cụ thể. Phấn đấu đến năm 2020, tỷ lệ lao động qua đào tạo phải đạt mức 70%, trong đó đào tạo nghề chiếm 55%. Đặc biệt, mục tiêu có hơn 10 trường dạy nghề và trên 04 trường đại học đạt đẳng cấp quốc tế cho thấy quyết tâm chuẩn hóa chất lượng giáo dục theo tiêu chuẩn toàn cầu.

Nâng cao thể lực - Nền tảng của trí lực

Không chỉ dừng lại ở kiến thức, Chiến lược còn đặc biệt quan tâm đến thể chất của người lao động. Các chỉ tiêu về tuổi thọ trung bình (đạt 75 tuổi), chiều cao trung bình thanh niên (đạt trên 1,65m) và giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi xuống dưới 5% được coi là những nhiệm vụ sống còn để cải thiện chất lượng giống nòi.

Đột phá từ tư duy: Chấm dứt thời kỳ trọng "bằng cấp" hình thức

Một trong những điểm mới và táo bạo nhất của Chiến lược lần này chính là yêu cầu đổi mới nhận thức về sử dụng nhân lực. Thủ tướng yêu cầu việc đánh giá và đãi ngộ phải dựa trên năng lực thực tế và hiệu quả công việc, thay vì chỉ nhìn vào bằng cấp. Điều này nhằm khắc phục tâm lý sính bằng cấp vốn đã tồn tại lâu nay, gây lãng phí nguồn lực xã hội.

"Sử dụng, đánh giá và đãi ngộ nhân lực phải dựa vào năng lực thực và kết quả, hiệu quả công việc. Khắc phục tâm lý và hiện tượng quá coi trọng và đề cao 'Bằng cấp' một cách hình thức trong tuyển dụng và đánh giá nhân lực"

Bên cạnh đó, đào tạo phải gắn liền với nhu cầu của thị trường lao động. Các cơ sở giáo dục cần chuyển mạnh sang cơ chế đào tạo theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp, đảm bảo sinh viên ra trường có việc làm ngay và đáp ứng được yêu cầu thực tế.

Giải pháp toàn diện và trách nhiệm của các Bộ, ngành

Để triển khai thành công, Chiến lược đề ra các giải pháp đột phá về quản lý nhà nước, trong đó Luật Giáo dục 2005 và Luật Dạy nghề 2006 là những khung pháp lý quan trọng cần được cụ thể hóa. Chính phủ cũng cam kết đảm bảo tỷ trọng chi cho giáo dục, đào tạo ở mức 20% tổng chi ngân sách nhà nước.

Thủ tướng giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành và địa phương để lồng ghép các mục tiêu của Chiến lược vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm. Đây là sự nghiệp của toàn dân, đòi hỏi sự tham gia tích cực của cả hệ thống chính trị, các doanh nghiệp và mỗi gia đình Việt Nam.

Với lộ trình rõ ràng và quyết tâm chính trị cao, Chiến lược phát triển nhân lực 2011-2020 hứa hẹn sẽ tạo ra một thế hệ người Việt mới: có trí tuệ, có sức khỏe và có đạo đức nghề nghiệp, sẵn sàng đưa đất nước vững bước trên con đường hội nhập.