Trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ cùng sự xuất hiện của các tổ hợp công nghiệp quy mô lớn, thách thức về an toàn cháy nổ tại Việt Nam đang bước sang một giai đoạn mới đầy phức tạp. Để đáp ứng yêu cầu bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân, ngày 31/01/2026, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị 02-CT/TW. Đây không chỉ là một văn bản hành chính thông thường mà được giới chuyên gia pháp lý đánh giá là "kim chỉ nam" chiến lược, tạo tiền đề cho cuộc cách mạng hiện đại hóa toàn diện lực lượng Phòng cháy, chữa cháy (PCCC) và Cứu nạn, cứu hộ (CNCH).

Kiện toàn mạng lưới PCCC - Xóa bỏ các "vùng trắng" an toàn

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Chỉ thị 02-CT/TW là tư duy thay đổi về cách bố trí lực lượng. Ban Bí thư yêu cầu các cấp ủy, chính quyền địa phương phải chủ động nghiên cứu, kiện toàn tổ chức bộ máy các cơ quan chuyên trách theo hướng tinh gọn nhưng hiệu quả cao. Đặc biệt, văn bản nhấn mạnh:

"Việc thành lập và bố trí các đơn vị Cảnh sát PCCC&CNCH phải dựa trên cơ sở khoa học, phù hợp với đặc điểm địa lý, mật độ dân cư và tính chất nguy hiểm về cháy, nổ của từng khu vực, đảm bảo bán kính phục vụ tối ưu."

Quy định này hoàn toàn đồng nhất với tinh thần của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024. Theo đó, việc quy hoạch hạ tầng PCCC không còn bó hẹp trong địa giới hành chính mà phải ưu tiên các địa bàn trọng điểm, khu công nghiệp và các đô thị nén, nơi tiềm ẩn nguy cơ cháy lan, cháy lớn cao.

Xây dựng lực lượng tinh nhuệ và khả năng tác chiến quốc tế

Chỉ thị 02-CT/TW đặt ra mục tiêu đầy tham vọng: Xây dựng lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH chính quy, tinh nhuệ và hiện đại vào năm 2030. Điểm mới đáng chú ý là yêu cầu đào tạo các đơn vị đặc biệt tinh nhuệ, không chỉ giỏi về nghiệp vụ trong nước mà còn đủ năng lực tham gia các sứ mệnh cứu nạn quốc tế. Điều này khẳng định vị thế và trách nhiệm của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế trước các thảm họa thiên tai, tai nạn quy mô lớn.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 105/2025/NĐ-CP nhằm cụ thể hóa các cơ chế đầu tư, mua sắm trang thiết bị công nghệ cao như robot chữa cháy, máy bay không người lái giám sát nhiệt và các hệ thống cảnh báo sớm dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI). Đồng thời, các chính sách về chế độ đãi ngộ đặc thù cũng được chú trọng để thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao trong ngành.

Gắn trách nhiệm người đứng đầu và sức mạnh từ cộng đồng

Kế thừa và phát huy tinh thần từ Chỉ thị 47-CT/TW và Kết luận 02-KL/TW, Chỉ thị 02-CT/TW một lần nữa siết chặt kỷ luật, kỷ cương. Trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương được đặt lên hàng đầu; nơi nào để xảy ra cháy lớn gây thiệt hại nghiêm trọng do buông lỏng quản lý thì người đứng đầu phải chịu trách nhiệm trước Đảng và pháp luật.

Song song với mệnh lệnh hành chính, Ban Bí thư đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng "thế trận lòng dân" trong PCCC. Các giải pháp cụ thể bao gồm:

• Lồng ghép kiến thức, kỹ năng PCCC&CNCH vào chương trình giáo dục chính quy từ bậc mầm non đến đại học.
• Nhân rộng và nâng cao chất lượng mô hình "Tổ liên gia an toàn PCCC" và "Điểm chữa cháy công cộng".
• Khuyến khích xã hội hóa, huy động các nguồn lực từ doanh nghiệp và cộng đồng để trang bị phương tiện chữa cháy tại chỗ.

Việc triển khai quyết liệt Chỉ thị 02-CT/TW không chỉ là nhiệm vụ của riêng lực lượng Công an mà là trách nhiệm chung của toàn hệ thống chính trị. Đây là nền tảng vững chắc để bảo vệ thành quả phát triển kinh tế - xã hội, mang lại cuộc sống bình yên và hạnh phúc cho nhân dân trong kỷ nguyên mới.