Cận Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán 2025, thị trường lao động thời vụ trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Đây cũng là thời điểm vàng để các đối tượng lừa đảo tung ra những cái bẫy tinh vi đánh vào tâm lý muốn kiếm thêm thu nhập nhanh chóng của người dân, đặc biệt là sinh viên và người lao động tự do. Việc nắm vững các quy định pháp lý và dấu hiệu nhận biết là "lá chắn" quan trọng nhất để bảo vệ túi tiền của bạn.

Người lao động cần hết sức tỉnh táo trước các thông tin tuyển dụng mập mờ trên mạng xã hội (ảnh minh họa)

1. Những chiêu trò tuyển dụng lừa đảo phổ biến dịp cuối năm

Các đối tượng lừa đảo thường sử dụng mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok để đăng tải những thông tin tuyển dụng cực kỳ hấp dẫn nhưng lại thiếu minh bạch. Một số kịch bản quen thuộc bao gồm:

• Việc làm tại nhà, thu nhập khủng: Tuyển nhân viên đánh máy, viết bài review sản phẩm, hoặc chốt đơn hàng ảo với mức thù lao từ 100.000 - 500.000 đồng/ngày chỉ với vài giờ làm việc trên điện thoại.
• Yêu cầu tải ứng dụng lạ: Để nhận việc, người lao động bị yêu cầu tải các ứng dụng không rõ nguồn gốc để "chấm công" hoặc "nhận lương", thực chất là để đánh cắp thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng.
• Tham gia nhóm kín: Sau khi liên hệ, ứng viên được đưa vào các nhóm Zalo, Telegram kín để thực hiện các "nhiệm vụ" nạp tiền hưởng hoa hồng - một hình thức biến tướng của đa cấp lừa đảo.

Các tin nhắn mời chào 'việc nhẹ lương cao' thường là khởi đầu của những cái bẫy tài chính (ảnh minh họa)

2. Nhận diện lừa đảo qua các quy định pháp luật hiện hành

Dựa trên bối cảnh pháp lý tại thời điểm cuối năm 2024, người lao động cần đối chiếu ngay với các quy định sau để xác định tính hợp pháp của đơn vị tuyển dụng:

2.1. Thu phí tuyển dụng - Hành vi vi phạm pháp luật rõ ràng

Nhiều đơn vị yêu cầu người lao động nộp "phí hồ sơ", "phí đồng phục" hoặc "phí giữ chỗ". Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 11 Bộ luật Lao động 2019:

"2. Người lao động không phải trả chi phí cho việc tuyển dụng lao động."

Nếu bị yêu cầu đóng tiền, bạn hãy từ chối ngay lập tức. Hành vi thu tiền người lao động khi tuyển dụng có thể bị xử phạt từ 01 - 03 triệu đồng theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 8 Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Đối với tổ chức, mức phạt này sẽ tăng gấp đôi.

2.2. Yêu cầu đặt cọc tiền hoặc giữ giấy tờ tùy thân

Đây là chiêu trò nhằm "trói chân" người lao động. Pháp luật nghiêm cấm hành vi này tại khoản 2 Điều 17 Bộ luật Lao động 2019. Người sử dụng lao động không được quyền yêu cầu người lao động thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác cho việc thực hiện hợp đồng.

Mức xử phạt cho hành vi yêu cầu đặt cọc tiền trái quy định là từ 20 - 25 triệu đồng theo điểm b khoản 2 Điều 9 Nghị định 12/2022/NĐ-CP.

2.3. Mập mờ trong việc trả lương và phí mở tài khoản

Theo khoản 2 Điều 96 Bộ luật Lao động 2019, nếu trả lương qua tài khoản ngân hàng, người sử dụng lao động phải trả các loại phí liên quan đến việc mở tài khoản và chuyển tiền lương. Bất kỳ yêu cầu nào bắt người lao động nộp phí để "kích hoạt tài khoản nhận lương" đều là dấu hiệu của lừa đảo.

3. Lời khuyên từ chuyên gia để tránh sập bẫy

Để có một mùa Tết an lành và thu nhập chính đáng, người lao động cần lưu ý:

• Kiểm tra thông tin doanh nghiệp: Chỉ ứng tuyển vào các công ty có địa chỉ rõ ràng, mã số thuế và thông tin liên lạc minh bạch.
• Cảnh giác với mức lương bất thường: Nếu công việc quá đơn giản mà lương cao gấp nhiều lần mặt bằng chung, đó chắc chắn là bẫy.
• Ưu tiên hợp đồng văn bản: Dù là việc thời vụ, hãy yêu cầu có thỏa thuận bằng văn bản hoặc tin nhắn xác nhận rõ ràng về công việc, thời gian và mức lương.

Nếu phát hiện dấu hiệu lừa đảo, người dân cần trình báo ngay với cơ quan Công an gần nhất hoặc gọi đến đường dây nóng bảo vệ người tiêu dùng để được hỗ trợ.

Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp quý bạn đọc tỉnh táo hơn trong việc tìm kiếm việc làm dịp Tết 2025. Nếu cần tư vấn sâu hơn về pháp luật lao động, hãy liên hệ với đội ngũ luật sư của chúng tôi.