Trong đời sống hôn nhân, không ít trường hợp do mâu thuẫn đỉnh điểm, một trong hai bên đã có hành động bộc phát là xé bỏ Giấy chứng nhận kết hôn. Tuy nhiên, ít ai biết rằng dưới góc độ pháp lý, đây là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Đặc biệt, với sự ra đời của Nghị định 82/2020/NĐ-CP, mức xử phạt đối với hành vi này đã được nâng lên một khung hình phạt mới, mang tính răn đe cực kỳ cao.

Giấy đăng ký kết hôn là giấy tờ hộ tịch quan trọng

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, Giấy chứng nhận kết hôn là văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho hai bên nam, nữ khi đăng ký kết hôn. Đây là chứng cứ pháp lý duy nhất xác nhận quan hệ hôn nhân hợp pháp giữa vợ và chồng. Do đó, Giấy đăng ký kết hôn được xếp vào nhóm giấy tờ hộ tịch quan trọng.

Việc tự ý tiêu hủy, xé bỏ hoặc làm hư hỏng loại giấy tờ này được coi là hành vi "Hủy hoại giấy tờ hộ tịch". Tùy vào thời điểm thực hiện hành vi, người vi phạm sẽ đối mặt với các mức phạt khác nhau theo quy định của Chính phủ.

Mức phạt tăng gấp 4 lần so với quy định cũ

Trước đây, theo quy định tại khoản 3 Điều 36 Nghị định 110/2013/NĐ-CP, mức phạt cho hành vi hủy hoại giấy tờ hộ tịch chỉ dừng lại ở con số từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng. Cụ thể:

"3. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:
a) Làm giả giấy tờ hộ tịch;
b) Hủy hoại giấy tờ hộ tịch."

Tuy nhiên, nhận thấy mức phạt cũ chưa đủ sức răn đe, Chính phủ đã ban hành Nghị định 82/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/09/2020). Tại điểm a khoản 4 Điều 45 Nghị định 82/2020/NĐ-CP, mức phạt đã tăng lên đáng kể:

"4. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:
a) Huỷ hoại giấy tờ hộ tịch; sổ hộ tịch;"

Như vậy, kể từ ngày 01/09/2020, nếu một người có hành vi xé giấy đăng ký kết hôn, họ có thể bị phạt tiền lên đến 20.000.000 đồng. Đây là mức phạt cao gấp 4 lần so với mức tối đa trước đó.

Các hành vi vi phạm hộ tịch khác cũng bị xử phạt nặng

Bên cạnh hành vi hủy hoại giấy tờ, khoản 4 Điều 45 Nghị định 82/2020/NĐ-CP cũng quy định mức phạt từ 10 - 20 triệu đồng đối với các hành vi:

• Truy cập trái phép, trộm cắp, phá hoại thông tin trong cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử;
• Lợi dụng việc đăng ký hộ tịch hoặc trốn tránh nghĩa vụ đăng ký hộ tịch nhằm hưởng chế độ, chính sách ưu đãi hoặc nhằm mục đích trục lợi khác (ví dụ: đăng ký khai tử giả để trục lợi bảo hiểm).

Ngoài hình thức phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật (giấy tờ bị xé, phương tiện vi phạm) và các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.

Lời khuyên pháp lý

Trong mọi tình huống mâu thuẫn gia đình, việc giữ bình tĩnh là vô cùng quan trọng. Giấy đăng ký kết hôn không chỉ là một tờ giấy, nó là căn cứ để thực hiện các thủ tục hành chính sau này như khai sinh cho con, giao dịch tài sản chung hay thậm chí là thủ tục ly hôn tại Tòa án. Nếu giấy tờ này bị hủy hoại, bạn sẽ mất thêm thời gian và chi phí để xin cấp lại bản sao hoặc trích lục hộ tịch, chưa kể đến rủi ro bị xử phạt hành chính với số tiền không hề nhỏ.

Nếu bạn đang gặp vướng mắc về việc mất hoặc hư hỏng giấy tờ hộ tịch, hãy liên hệ với cơ quan Tư pháp - Hộ tịch tại địa phương để được hướng dẫn thủ tục cấp lại theo đúng quy định của Luật Hộ tịch 2014.