Trong nỗ lực siết chặt quản lý nhà nước đối với các tổ chức hành nghề luật sư, Chính phủ đã ban hành Nghị định 137/2018/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 25/11/2018). Văn bản này không chỉ bổ sung các quy định về tiêu chuẩn hành nghề mà còn cụ thể hóa các chế tài nghiêm khắc, đặc biệt là việc thu hồi Giấy đăng ký hoạt động của các văn phòng luật sư và công ty luật vi phạm.

Điểm mới về việc thu hồi Giấy đăng ký hoạt động

Trước đây, các quy định về việc chấm dứt hoạt động của tổ chức hành nghề luật sư chủ yếu tập trung vào ý chí tự nguyện hoặc vi phạm nghiêm trọng đạo đức nghề nghiệp. Tuy nhiên, với sự ra đời của Nghị định 137/2018/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 123/2013/NĐ-CP, các tiêu chí về quản lý hành chính và thuế đã trở thành căn cứ trực tiếp để cơ quan chức năng thu hồi giấy phép.

5 trường hợp cụ thể dẫn đến việc thu hồi giấy phép

Theo quy định mới nhất tại thời điểm năm 2018, một văn phòng luật sư hoặc công ty luật sẽ bị thu hồi Giấy đăng ký hoạt động nếu rơi vào một trong các trường hợp sau:

• Chấm dứt hoạt động theo quy định của Luật Luật sư: Đây là trường hợp tổ chức hành nghề tự nguyện giải thể hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định tại khoản 1 Điều 47 Luật Luật sư 2006.
• Bị xử phạt vi phạm hành chính: Khi văn phòng luật sư vi phạm các quy định về hành nghề đến mức bị tước quyền sử dụng Giấy đăng ký hoạt động theo pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
• Vi phạm quy định về mã số thuế: Đây là điểm mới đáng chú ý. Nếu tổ chức không đăng ký mã số thuế trong thời hạn 01 năm kể từ ngày được cấp Giấy đăng ký hoạt động, giấy phép sẽ bị thu hồi. Điều này nhằm loại bỏ các văn phòng "ma" chỉ đăng ký nhưng không thực hiện nghĩa vụ tài chính.
• Ngừng hoạt động tại trụ sở quá thời hạn: Văn phòng không hoạt động liên tục tại trụ sở đã đăng ký trong thời hạn 06 tháng mà không có lý do chính đáng hoặc không thông báo tạm ngừng hoạt động theo quy định.
• Vi phạm quy định về tạm ngừng hoạt động: Sau khi hết thời hạn tạm ngừng hoạt động, nếu văn phòng không hoạt động trở lại hoặc không báo cáo tiếp tục tạm ngừng quá 06 tháng thì cũng sẽ bị xử lý thu hồi giấy phép.

Hệ quả pháp lý và lời khuyên cho các Luật sư

Việc bị thu hồi Giấy đăng ký hoạt động đồng nghĩa với việc tổ chức hành nghề luật sư đó không còn tư cách pháp nhân để cung cấp dịch vụ pháp lý cho khách hàng. Các hợp đồng dịch vụ pháp lý đang thực hiện sẽ phải giải quyết theo hướng chấm dứt hoặc chuyển giao, gây ảnh hưởng lớn đến uy tín và quyền lợi của các bên.

"Tổ chức hành nghề luật sư bị thu hồi Giấy đăng ký hoạt động trong các trường hợp quy định tại Nghị định này phải thực hiện các thủ tục chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật."

Để tránh những rủi ro đáng tiếc, các Trưởng văn phòng luật sư và Giám đốc công ty luật cần rà soát kỹ tình trạng đăng ký thuế và duy trì sự hiện diện thực tế tại trụ sở. Đặc biệt, trong bối cảnh Luật Luật sư sửa đổi 2012 và các văn bản hướng dẫn ngày càng hoàn thiện, tính tuân thủ hành chính là yếu tố sống còn của một tổ chức hành nghề.

Nghị định 137/2018/NĐ-CP chính là lời nhắc nhở đanh thép rằng nghề luật sư không chỉ đòi hỏi sự am hiểu về chuyên môn mà còn yêu cầu sự chuẩn chỉ tuyệt đối trong việc chấp hành các quy định quản lý nhà nước.