Việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy chính quyền cơ sở là một chủ trương lớn nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị. Tuy nhiên, vấn đề được nhiều người quan tâm nhất chính là quyền lợi của những cán bộ, người hoạt động không chuyên trách dôi dư sau quá trình này. Với việc ban hành Nghị định 154/2025/NĐ-CP, Chính phủ đã đưa ra những quy định cụ thể, đảm bảo an sinh cho đội ngũ cán bộ tại thôn và xã.

Quyền lợi của người hoạt động không chuyên trách cấp xã khi tinh giản

Theo quy định tại Điều 9 Nghị định 154/2025/NĐ-CP, những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã nghỉ việc ngay do thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp sẽ được hưởng các mức trợ cấp khác nhau tùy vào thời gian công tác và độ tuổi.

Cụ thể, đối với những người có dưới 5 năm công tác, mức trợ cấp một lần được tính bằng 0,8 lần phụ cấp hàng tháng nhân với số tháng công tác, cộng thêm khoản trợ cấp bằng 1,5 lần phụ cấp hàng tháng cho mỗi năm công tác. Đặc biệt, họ còn được nhận thêm 03 tháng phụ cấp để hỗ trợ tìm kiếm việc làm mới.

Đối với những cán bộ có thâm niên từ 5 năm trở lên, chính sách còn ưu ái hơn khi tính toán dựa trên thời gian nghỉ sớm so với tuổi nghỉ hưu. Trong trường hợp tuổi đời còn từ đủ 5 năm trở lên đến tuổi nghỉ hưu, mức trợ cấp một lần có thể lên tới 60 tháng phụ cấp hàng tháng. Đây được xem là nguồn động viên tài chính quan trọng để cán bộ yên tâm chuyển đổi nghề nghiệp hoặc nghỉ ngơi.

Chính sách đặc thù cho người hoạt động tại thôn, tổ dân phố

Không chỉ dừng lại ở cấp xã, Điều 10 Nghị định 154/2025/NĐ-CP cũng quy định chi tiết các chế độ dành cho người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố dôi dư khi thực hiện sắp xếp lại các đơn vị này. Về cơ bản, các mức trợ cấp một lần, trợ cấp tìm việc làm và chế độ bảo hiểm xã hội được áp dụng tương tự như cấp xã.

Một điểm đáng lưu ý là đối với các cán bộ, công chức cấp xã được bố trí sang làm người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, khi thực hiện tinh giản, mức trợ cấp sẽ được tính dựa trên tiền lương tháng liền kề của chức danh cũ. Điều này giúp đảm bảo quyền lợi tối đa cho những người đã có quá trình cống hiến lâu dài trong bộ máy chính quyền.

"Trường hợp người hoạt động không chuyên trách đã đủ tuổi nghỉ hưu hoặc đang hưởng chế độ hưu trí, mất sức lao động thì được hưởng trợ cấp một lần bằng 15 tháng phụ cấp hàng tháng hiện hưởng."

Những trường hợp loại trừ cần lưu ý

Mặc dù chính sách hỗ trợ rất nhân văn, nhưng người lao động cũng cần nắm rõ các quy định về trường hợp không được áp dụng. Theo khoản 4 của cả Điều 9 và Điều 10, các đối tượng đã hưởng chính sách trợ cấp theo quy định này sẽ không được đồng thời hưởng các chính sách khác như nghỉ hưu trước tuổi, chính sách thôi việc hoặc chính sách chuyển sang làm việc tại các tổ chức không hưởng lương thường xuyên từ ngân sách nhà nước.

Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 154/2025/NĐ-CP không chỉ giúp cán bộ cơ sở bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình mà còn giúp các cơ quan quản lý thực hiện đúng, đủ và công bằng trong quá trình tinh giản biên chế, góp phần ổn định tình hình chính trị - xã hội tại địa phương.