Chỉ còn chưa đầy 3 tháng nữa, Luật Đầu tư 2005 sẽ chính thức có hiệu lực thi hành (từ ngày 1/7/2006). Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực gia nhập WTO, việc ban hành một khung pháp lý thống nhất cho cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài được xem là bước đi mang tính lịch sử, góp phần xóa bỏ các rào cản hành chính rườm rà.

Cơ chế 'Đăng ký' và 'Thẩm tra': Sự phân loại khoa học

Một trong những điểm sáng nhất của Luật Đầu tư 2005 chính là việc thiết kế thủ tục đầu tư theo hướng đơn giản hóa tối đa. Thay vì cơ chế 'xin - cho' nặng nề như trước đây, luật mới phân định rõ ràng hai loại thủ tục: Đăng ký đầu tư và Thẩm tra đầu tư.

• Đối với dự án đăng ký đầu tư: Áp dụng cho các dự án nước ngoài có quy mô vốn dưới 300 tỷ đồng và không nằm trong danh mục lĩnh vực đầu tư có điều kiện. Nhà đầu tư chỉ cần thực hiện đăng ký theo mẫu và sẽ được cấp Giấy chứng nhận đầu tư trong thời hạn 15 ngày làm việc.
• Đối với dự án thẩm tra đầu tư: Áp dụng cho các dự án có quy mô vốn từ 300 tỷ đồng trở lên hoặc thuộc lĩnh vực đầu tư có điều kiện.

Ngưỡng vốn 300 tỷ đồng và những tiêu chí thẩm tra cụ thể

Việc xác định ngưỡng vốn 300 tỷ đồng là một con số có tính toán kỹ lưỡng nhằm tách biệt các dự án có tầm ảnh hưởng lớn đến kinh tế - xã hội để quản lý chặt chẽ hơn. Đối với diện thẩm tra, cơ quan chức năng sẽ tập trung vào 4 nội dung cốt lõi:

1. Sự phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch ngành.
2. Nhu cầu sử dụng đất và phương án đền bù, giải phóng mặt bằng.
3. Tiến độ thực hiện dự án và năng lực tài chính của nhà đầu tư.
4. Các giải pháp về bảo vệ môi trường.

Đáng chú ý, đối với các dự án thuộc danh mục lĩnh vực có điều kiện, việc thẩm tra sẽ chỉ tập trung vào các điều kiện cụ thể mà dự án đó phải đáp ứng, tránh việc can thiệp quá sâu vào quyền tự quyết kinh doanh của doanh nghiệp.

Bãi bỏ quy định 'mỗi dự án một pháp nhân'

Một điểm mới mang tính 'cởi trói' khác là quy định về tổ chức kinh tế. Theo Luật Đầu tư 2005, nhà đầu tư nước ngoài lần đầu vào Việt Nam bắt buộc phải có dự án để thành lập tổ chức kinh tế. Tuy nhiên, khi đã có pháp nhân tại Việt Nam, nếu muốn thực hiện các dự án tiếp theo, họ không nhất thiết phải thành lập thêm tổ chức kinh tế mới. Điều này giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể chi phí vận hành và bộ máy quản lý.

"Luật Đầu tư 2005 không chỉ là một văn bản quy phạm pháp luật, mà là lời cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam trong việc tạo dựng một sân chơi bình đẳng, minh bạch cho mọi thành phần kinh tế."

Với những cải cách mạnh mẽ này, giới chuyên gia kỳ vọng làn sóng FDI vào Việt Nam trong giai đoạn cuối năm 2006 và năm 2007 sẽ có sự tăng trưởng đột biến, đặc biệt là ở các lĩnh vực công nghệ cao và hạ tầng.

(Tổng hợp dựa trên quy định của Luật Đầu tư 2005)