Nhằm đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và tạo điều kiện tối đa cho hoạt động giao thương quốc tế, Chính phủ đã ban hành quy định mới mang tính đột phá dành cho cộng đồng doanh nhân. Theo đó, kể từ ngày 01/7/2026, doanh nhân Việt Nam sẽ chính thức được quyền lựa chọn sử dụng thẻ đi lại của doanh nhân APEC (thẻ ABTC) dạng điện tử thay thế cho thẻ cứng truyền thống hoặc sử dụng song song cả hai loại thẻ.

Bước cải cách đột phá: Thẻ điện tử và thẻ cứng có giá trị pháp lý như nhau

Đây là nội dung nổi bật được quy định tại Quyết định 28/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về trình tự, thủ tục, thẩm quyền cấp và quản lý thẻ đi lại doanh nhân APEC. Văn bản này chính thức thay thế cho Quyết định 09/2023/QĐ-TTg trước đây.

Cụ thể, tại Điều 3 Quyết định 28/2026/QĐ-TTg, thẻ ABTC gồm hai dạng tồn tại song song là thẻ ABTC cứng và thẻ ABTC điện tử. Quyết định xác định rõ hai hình thức thẻ này có giá trị pháp lý hoàn toàn như nhau trong việc chứng minh danh tính và quyền đi lại của doanh nhân trong khối APEC.

Đặc biệt, doanh nhân Việt Nam khi làm thủ tục cấp mới hoặc cấp đổi thẻ sẽ có toàn quyền chủ động lựa chọn phương thức phù hợp nhất với nhu cầu di chuyển của mình:

• Chỉ cấp thẻ ABTC cứng: Dành cho những doanh nhân quen sử dụng thẻ vật lý truyền thống.
• Chỉ cấp thẻ ABTC điện tử (Virtual ABTC): Xu hướng công nghệ số hóa, tích hợp trực tiếp trên thiết bị di động thông minh.
• Đồng thời cấp cả hai dạng thẻ: Giải pháp tối ưu giúp doanh nhân linh hoạt sử dụng trong mọi tình huống xuất nhập cảnh.

Sự thay đổi này không chỉ giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ thất lạc, hư hỏng thẻ vật lý mà còn đẩy nhanh tốc độ làm thủ tục tại các cửa khẩu quốc tế, phù hợp với xu thế chuyển đổi số toàn cầu của ngành quản lý xuất nhập cảnh.

Quy định mới về thẻ APEC điện tử mang lại sự tiện lợi tối đa cho doanh nhân khi xuất nhập cảnh (ảnh minh họa)

Đặc điểm nhận diện và thông tin hiển thị trên hai loại thẻ

Mặc dù có hình thức thể hiện khác nhau, cả hai loại thẻ đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn bảo mật quốc tế. Theo quy định:

• Đối với thẻ ABTC cứng: Đây là loại thẻ hình chữ nhật, được in trên chất liệu đặc biệt theo công nghệ chung của các nền kinh tế thành viên APEC và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn khắt khe của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO).
• Đối với thẻ ABTC điện tử: Được cấp thông qua giao diện điện tử trên ứng dụng ABTC chuyên dụng, sử dụng trên các thiết bị điện tử thông minh (như điện thoại di động, máy tính bảng) có kết nối internet.

Theo quy định tại Điều 4 Quyết định 28/2026/QĐ-TTg, toàn bộ thông tin thể hiện trên thẻ ABTC (cả bản cứng và bản điện tử) bao gồm: ảnh chân dung, họ tên, ngày sinh, giới tính, quốc tịch, số thẻ, ngày hết hạn, chữ ký số, số hộ chiếu và danh sách các nền kinh tế thành viên APEC đã đồng ý cho phép nhập cảnh. Tất cả các thông tin này bắt buộc phải trùng khớp hoàn toàn với hộ chiếu đang sử dụng của doanh nhân.

"Thẻ ABTC có giá trị sử dụng không quá 5 năm kể từ ngày được hệ thống các nền kinh tế thành viên APEC chấp thuận, không vượt quá thời hạn của hộ chiếu và không được gia hạn dưới bất kỳ hình thức nào."

Đặc quyền ưu tiên xuất nhập cảnh tại khu vực riêng

Một trong những quyền lợi lớn nhất của việc sở hữu thẻ ABTC chính là đặc quyền ưu tiên tại các cửa khẩu quốc tế. Khoản 3 Điều 7 Quyết định 28/2026/QĐ-TTg quy định rõ:

Doanh nhân mang thẻ ABTC (không phân biệt thẻ cứng hay thẻ điện tử) sẽ được ưu tiên làm thủ tục xuất nhập cảnh tại khu vực làn đường riêng (Fast Track) dành cho người sử dụng thẻ ABTC tại cửa khẩu của các nền kinh tế thành viên APEC. Điều này giúp tiết kiệm tối đa thời gian chờ đợi, nâng cao hiệu suất làm việc cho các chuyến công tác nước ngoài ngắn hạn.

Điều kiện khắt khe để doanh nhân được xem xét cấp thẻ ABTC

Để được sở hữu tấm thẻ "quyền lực" này, cả doanh nghiệp và doanh nhân đều phải đáp ứng các điều kiện tiêu chuẩn được quy định chặt chẽ tại Quyết định 28/2026/QĐ-TTg:

1. Đối với doanh nghiệp nơi doanh nhân đang làm việc:

• Phải có thời gian hoạt động liên tục từ 24 tháng trở lên tính đến thời điểm đề nghị cho phép sử dụng thẻ ABTC.
• Chấp hành đúng và đầy đủ các quy định của pháp luật về thương mại, thuế, hải quan, lao động, bảo hiểm xã hội và các quy định pháp luật khác tại thời điểm đề nghị.
• Có nhu cầu thực tế cử doanh nhân đi lại ngắn hạn đến các nền kinh tế thành viên APEC để thực hiện các hoạt động hợp tác, ký kết hợp đồng hoặc xúc tiến thương mại.

2. Đối với bản thân doanh nhân đề nghị cấp thẻ:

• Từ đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và có đăng ký thường trú tại Việt Nam.
• Đang làm việc tại doanh nghiệp đề nghị từ 12 tháng trở lên tính đến thời điểm đề nghị cho phép sử dụng thẻ.
• Có quá trình đóng bảo hiểm xã hội tại doanh nghiệp theo chức vụ đề nghị cấp thẻ từ 6 tháng trở lên (trừ các trường hợp không thuộc diện phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định).
• Không thuộc các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh theo quy định của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam.

Trách nhiệm quan trọng của doanh nhân khi sử dụng thẻ

Bên cạnh những đặc quyền to lớn, doanh nhân được cấp thẻ ABTC cũng phải gánh vác những trách nhiệm pháp lý rõ ràng. Doanh nhân có trách nhiệm bảo quản thẻ cẩn thận, tuyệt đối không tự ý tẩy xóa, sửa chữa thông tin trên thẻ và không được sử dụng thẻ vào các mục đích vi phạm pháp luật.

Đặc biệt, trong trường hợp doanh nhân không còn giữ chức vụ đã được phê duyệt trong văn bản đồng ý cho phép sử dụng thẻ, doanh nhân phải có trách nhiệm nộp lại thẻ ABTC cho cơ quan, doanh nghiệp quản lý trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày quyết định thôi giữ chức vụ có hiệu lực.

Quyết định mới này hứa hẹn sẽ tạo ra một làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, giúp các doanh nhân chủ động hơn, nhanh chóng hơn trong các hoạt động giao thương quốc tế, khẳng định vị thế của doanh nghiệp Việt trên trường quốc tế.