Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp vào nửa đầu năm 2020, việc đảm bảo quyền lợi cho người học và sự minh bạch trong các khoản thu giáo dục trở thành vấn đề cấp thiết. Ngày 11/05/2020, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức ban hành Công văn 1620/BGDĐT-KHTC nhằm chấn chỉnh và hướng dẫn thực hiện các khoản thu trong lĩnh vực giáo dục đào tạo.

Nguyên tắc thu học phí đối với cơ sở giáo dục công lập

Theo nội dung tại Công văn 1620/BGDĐT-KHTC, Bộ GD&ĐT yêu cầu các địa phương chỉ đạo các cơ sở giáo dục công lập thực hiện thu học phí dựa trên nguyên tắc "thực học". Cụ thể:

• Không thu học phí: Trong thời gian học sinh, sinh viên nghỉ học để phòng tránh dịch nếu nhà trường không triển khai học trực tuyến.
• Chỉ thu học phí khi: Tổ chức dạy học trực tuyến hoặc bố trí học bù sau khi học sinh quay lại trường.
• Mức thu: Phải đảm bảo theo số tháng thực học và không vượt quá trần quy định tại Nghị định 86/2015/NĐ-CP.

Bộ cũng nhấn mạnh, đối với giáo dục phổ thông, thời gian thu không quá 09 tháng/năm và đối với giáo dục đại học là không quá 10 tháng/năm.

Quy định đối với các cơ sở giáo dục ngoài công lập

Đối với khối trường tư thục và ngoài công lập, Bộ GD&ĐT cũng đưa ra những chỉ đạo rất cụ thể nhằm chia sẻ khó khăn với phụ huynh học sinh:

"Trong thời gian học sinh, sinh viên nghỉ học để phòng tránh dịch bệnh nếu không tổ chức học trực tuyến thì sẽ không được thu học phí và các khoản thu hộ, chi hộ. Nếu đã thu thì sẽ thực hiện thanh toán bù trừ khi học sinh đi học trở lại và thanh quyết toán vào cuối năm học với phụ huynh học sinh."

Trường hợp có tổ chức học trực tuyến, các trường phải căn cứ vào tình hình thực tế, chi phí phát sinh cần thiết và sự thỏa thuận với phụ huynh để xác định mức thu hợp lý. Tuy nhiên, tổng mức thu cả năm không được vượt quá số tiền đã cam kết công khai từ đầu năm học.

Xử lý nghiêm tình trạng lạm thu và thu sai quy định

Một trong những điểm đáng chú ý tại Công văn 1620/BGDĐT-KHTC là yêu cầu tăng cường thanh tra, kiểm tra. Bộ yêu cầu xử lý nghiêm người đứng đầu các cơ sở giáo dục để xảy ra tình trạng lạm thu hoặc thu sai quy định trong mùa dịch.

Đồng thời, Ban đại diện cha mẹ học sinh phải thực hiện đúng chức năng theo Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT. Chỉ được phép thu các khoản phục vụ trực tiếp cho hoạt động của Ban, tuyệt đối không được lợi dụng để thu các khoản ngoài quy định của pháp luật.

Việc công khai minh bạch các khoản thu chi tài chính phải được thực hiện nghiêm túc theo Thông tư 36/2017/TT-BGDĐT, giúp phụ huynh và xã hội cùng giám sát, đảm bảo môi trường giáo dục lành mạnh, công bằng trong giai đoạn khó khăn chung của đất nước.