Từ ngày 15/10/2020, khi Nghị định 98/2020/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, thị trường hàng hóa tại Việt Nam sẽ bước vào một giai đoạn kiểm soát nghiêm ngặt hơn bao giờ hết. Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất và có tác động trực tiếp đến hàng triệu hộ kinh doanh cá thể, tiệm tạp hóa chính là mức xử phạt đối với hành vi buôn bán thuốc lá điếu nhập lậu.

Mức phạt tăng vọt: Bán 1 bao cũng bị phạt đến 3 triệu đồng

Theo quy định tại Điều 8 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, hành vi buôn bán thuốc lá điếu nhập lậu có số lượng dưới 50 bao sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng. Cụ thể, điểm b khoản 1 Điều 8 của Nghị định này nêu rõ:

"1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau: [...] b) Buôn bán thuốc lá điếu nhập lậu có số lượng dưới 50 bao (1 bao = 20 điếu, đối với thuốc lá xì gà và các dạng thuốc lá thành phẩm khác nhập lậu được quy đổi 20g = 1 bao);"

Điều này đồng nghĩa với việc, kể cả khi tiểu thương chỉ bán lẻ duy nhất 01 bao thuốc lá lậu, mức phạt tối thiểu cũng đã là 1 triệu đồng và tối đa lên đến 3 triệu đồng. So với quy định cũ tại Nghị định 185/2013/NĐ-CP (chỉ phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng cho số lượng dưới 10 bao), mức phạt mới này đã tăng gấp nhiều lần, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc đẩy lùi nạn thuốc lá lậu, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thất thu ngân sách.

Không chỉ buôn bán, tàng trữ và vận chuyển cũng bị "gọi tên"

Một điểm quan trọng mà người dân cần lưu ý là mức phạt nêu trên không chỉ áp dụng cho hành vi "bán" trực tiếp. Tại khoản 10 Điều 8 Nghị định 98/2020/NĐ-CP quy định các mức tiền phạt từ khoản 1 đến khoản 8 cũng được áp dụng đối với các hành vi:

• Vận chuyển hàng cấm (thuốc lá lậu);
• Tàng trữ hàng cấm;
• Giao nhận hàng cấm.

Như vậy, việc cất giữ thuốc lá lậu trong kho hoặc vận chuyển thuê cho người khác cũng sẽ bị xử phạt tương đương với hành vi buôn bán.

Các nhóm hàng cấm khác cũng chịu mức phạt tương tự

Bên cạnh thuốc lá lậu, Nghị định 98/2020/NĐ-CP còn áp dụng mức phạt từ 1 - 3 triệu đồng cho các hành vi vi phạm dưới ngưỡng số lượng lớn đối với các mặt hàng khác như:

• Buôn bán thuốc bảo vệ thực vật cấm kinh doanh, sử dụng (dưới 5kg hoặc dưới 5 lít);
• Buôn bán pháo nổ (dưới 0,5kg);
• Buôn bán các loại hàng hóa khác mà Nhà nước cấm kinh doanh trị giá dưới 3 triệu đồng hoặc thu lợi bất chính dưới 1,5 triệu đồng.

Hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả

Không dừng lại ở việc phạt tiền, người vi phạm còn phải đối mặt với các hình thức xử phạt bổ sung cực kỳ nghiêm khắc quy định tại khoản 11 Điều 8:

• Tịch thu tang vật: Toàn bộ số thuốc lá lậu sẽ bị tịch thu.
• Tịch thu phương tiện vận chuyển: Trong trường hợp vi phạm với số lượng lớn hoặc tái phạm nhiều lần.
• Tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh: Từ 01 đến 03 tháng đối với trường hợp tái phạm.

Đồng thời, theo khoản 12 Điều 8, người vi phạm buộc phải tiêu hủy tang vật và nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ việc bán hàng lậu.

Lời khuyên cho các hộ kinh doanh

Việc kinh doanh thuốc lá lậu không chỉ vi phạm Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012 mà còn tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn từ ngày 15/10/2020. Các tiểu thương cần tuyệt đối nói không với hàng lậu, hàng không rõ nguồn gốc để tránh rơi vào cảnh "tiền mất tật mang", bị xử phạt số tiền lớn hơn gấp nhiều lần lợi nhuận thu được từ vài bao thuốc lá.

Hãy là người kinh doanh có trách nhiệm và tuân thủ đúng các quy định của pháp luật để bảo vệ chính mình và cộng đồng.