Từ ngày 01/01/2025, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 chính thức có hiệu lực, thay thế cho Luật Giao thông đường bộ 2008. Đây là bước ngoặt lớn trong công tác quản lý phương tiện và người lái với nhiều quy định mới tác động trực tiếp đến hàng triệu tài xế tại Việt Nam.

1. Khuyến khích đổi GPLX mẫu cũ sang thẻ PET

Theo quy định tại Điều 62 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, Nhà nước khuyến khích người dân đổi Giấy phép lái xe (GPLX) không thời hạn được cấp trước ngày 01/7/2012 sang mẫu mới bằng chất liệu PET. Việc này nhằm đồng bộ hóa dữ liệu vào hệ thống quản lý quốc gia, giúp việc kiểm soát và tra cứu thông tin trở nên thuận tiện hơn trên môi trường điện tử.

2. Hệ thống phân hạng GPLX mới: Tăng lên 15 hạng

Thay vì 13 hạng như trước đây, hệ thống mới sẽ bao gồm 15 hạng bằng lái. Đáng chú ý, hạng A1 sẽ cấp cho người lái xe mô tô từ trên 50 cm3 đến 125 cm3, trong khi hạng A dành cho xe trên 125 cm3. Hạng B sẽ được gộp từ hạng B1 và B2 cũ, tạo ra sự thay đổi lớn trong quy trình đào tạo và sát hạch lái xe ô tô.

3. Mỗi bằng lái xe có 12 điểm: Vi phạm sẽ bị trừ điểm trực tiếp

Đây là quy định hoàn toàn mới nhằm nâng cao ý thức người tham gia giao thông, được nêu rõ tại Điều 58 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024. Cụ thể:

"Giấy phép lái xe có 12 điểm. Số điểm này sẽ bị trừ khi người lái xe vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Trường hợp bị trừ hết điểm, người lái xe không được điều khiển phương tiện theo giấy phép đó và phải tham gia kiểm tra kiến thức pháp luật sau ít nhất 06 tháng."

4. Thay đổi thời hạn sử dụng của các hạng bằng lái

Thời hạn của GPLX cũng được điều chỉnh để phù hợp với phân hạng mới. Các hạng A1, A, B1 sẽ không có thời hạn sử dụng. Trong khi đó, hạng B và C1 có thời hạn 10 năm; các hạng còn lại như C, D, E... sẽ có thời hạn 05 năm kể từ ngày cấp. Điều này đòi hỏi tài xế phải chủ động theo dõi để thực hiện thủ tục đổi bằng đúng hạn.

5. Áp dụng mẫu GPLX mới với tính năng bảo mật cao

Theo Thông tư 35/2024/TT-BGTVT, sẽ có hai giai đoạn áp dụng mẫu bằng lái mới. Mẫu áp dụng từ năm 2026 sẽ có sự thay đổi đáng kể về màu sắc (hoa văn hồng) và vị trí mã QR được chuyển sang góc phải mặt sau, giúp tăng cường tính bảo mật và hạn chế tối đa tình trạng làm giả giấy tờ.

6. Điều chỉnh độ tuổi lái xe: Tăng tuổi tối đa cho tài xế xe khách

Độ tuổi lái xe được quy định chi tiết tại Điều 59 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024. Đáng chú ý, tuổi tối đa của người lái xe ô tô chở người trên 29 chỗ đã được tăng lên (57 tuổi đối với nam và 55 tuổi đối với nữ), giúp tận dụng nguồn nhân lực tài xế có kinh nghiệm lâu năm.

7. Cảnh báo: GPLX quá hạn dù chỉ 01 ngày cũng phải thi lại lý thuyết

Đây là quy định khắt khe nhất mà người dân cần lưu ý. Nếu như trước đây, bằng quá hạn dưới 3 tháng vẫn được đổi mà không cần thi lại, thì từ năm 2025, chỉ cần quá hạn 01 ngày, người lái xe đã phải sát hạch lại lý thuyết. Trường hợp quá hạn từ 01 năm trở lên, tài xế bắt buộc phải thi lại cả lý thuyết và thực hành lái xe.

Việc nắm vững các quy định mới này không chỉ giúp người dân tránh được những rắc rối về pháp lý mà còn đảm bảo an toàn và quyền lợi chính đáng khi tham gia giao thông trong bối cảnh luật pháp có nhiều thay đổi quan trọng.