Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 vẫn đang diễn biến phức tạp, ngày 16/04/2020, Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Công văn 127/TANDTC-VP về việc tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh. Đây là động thái quyết liệt nhằm cụ thể hóa các chỉ đạo của Chính phủ về việc kéo dài thời gian cách ly xã hội tại một số địa phương trọng điểm.

Không gian phòng xử án được bố trí giãn cách để đảm bảo an toàn trong mùa dịch (ảnh minh họa)

Tiếp tục tạm dừng xét xử tại 12 địa phương 'nguy cơ cao'

Theo nội dung tại Công văn 127/TANDTC-VP, các Tòa án đặt tại các tỉnh, thành phố thuộc nhóm có nguy cơ cao sẽ tiếp tục tạm dừng việc xét xử và giải quyết các vụ án, vụ việc đến hết ngày 22/4/2020. Danh sách 12 địa phương này bao gồm: Hà Nội, Lào Cai, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình, Đà Nẵng, Quảng Nam, Bình Thuận, Khánh Hòa, TP. Hồ Chí Minh, Tây Ninh và Hà Tĩnh.

Việc tạm dừng này áp dụng cho hầu hết các hoạt động tố tụng trực tiếp, nhằm hạn chế tối đa việc tập trung đông người, giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm chéo trong cộng đồng và tại cơ quan công quyền.

Các trường hợp ngoại lệ bắt buộc phải mở phiên tòa

Mặc dù có lệnh tạm dừng, tuy nhiên Tòa án nhân dân tối cao cũng quy định rõ các trường hợp ngoại lệ. Cụ thể, đối với các vụ án, vụ việc đã hết thời hạn giải quyết (kể cả thời gian gia hạn) và bắt buộc phải mở phiên tòa, phiên họp thì vẫn tiến hành tổ chức. Tuy nhiên, các đơn vị phải đảm bảo nghiêm ngặt các biện pháp phòng, chống dịch theo quy định của Bộ Y tế.

Bên cạnh đó, các Tòa án được yêu cầu ưu tiên đưa ra xét xử, giải quyết các vụ việc sau:

• Các vụ án liên quan đến phòng, chống dịch Covid-19 (như hành vi chống người thi hành công vụ, đầu cơ tích trữ nhu yếu phẩm, đưa tin sai sự thật về dịch bệnh...).
• Các vụ việc phục vụ nhiệm vụ chính trị của địa phương.
• Các vụ việc chuẩn bị hết thời hạn thời hiệu.

Các vật dụng bảo hộ y tế trở thành vật bất ly thân tại các cơ quan tư pháp trong giai đoạn này (ảnh minh họa)

Quy định đối với nhóm địa phương có nguy cơ và nguy cơ thấp

Đối với các Tòa án đặt tại các tỉnh, thành phố không nằm trong danh sách 12 địa phương nêu trên (thuộc nhóm có nguy cơ và nhóm nguy cơ thấp), hoạt động xét xử và giải quyết vụ án vẫn được tổ chức. Tuy nhiên, Công văn 127/TANDTC-VP nhấn mạnh các yêu cầu bắt buộc:

• Chỉ triệu tập những người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng thực sự cần thiết tham dự phiên tòa.
• Hạn chế tổ chức các phiên tòa, phiên họp tập trung trên 20 người trong một phòng xử.
• Bố trí phòng xét xử trực tuyến hoặc sử dụng các thiết bị công nghệ để đảm bảo khoảng cách tối thiểu 2m giữa người với người.
• Thực hiện đo thân nhiệt, sát khuẩn tay và đeo khẩu trang bắt buộc đối với tất cả những người ra vào Tòa án.

Trước đó, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao cũng đã ban hành Công văn 45/TANDTC-PC hướng dẫn về việc xét xử các tội phạm liên quan đến dịch bệnh, tạo cơ sở pháp lý vững chắc để xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, góp phần răn đe và ổn định trật tự xã hội trong giai đoạn khó khăn này.

Việc điều chỉnh hoạt động của hệ thống Tòa án theo diễn biến dịch bệnh cho thấy sự linh hoạt và trách nhiệm của ngành tư pháp trong việc vừa đảm bảo thực thi pháp luật, vừa chung tay cùng cả nước đẩy lùi đại dịch Covid-19.