Chỉ còn ít ngày nữa, năm 2021 sẽ chính thức khép lại để bước sang năm 2022 với nhiều kỳ vọng mới. Trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia và điều chỉnh các chính sách an sinh xã hội, lĩnh vực Bảo hiểm y tế (BHYT) cũng ghi nhận những bước ngoặt đáng chú ý. Những thay đổi này không chỉ tác động đến thủ tục hành chính mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền và quyền lợi khám chữa bệnh của hàng triệu người dân.

Người dân có thể sử dụng CCCD gắn chip thay thế thẻ BHYT giấy trong tương lai gần (Ảnh minh họa)

1. Bước tiến mới: Tích hợp thông tin BHYT vào Căn cước công dân gắn chip

Kể từ đầu năm 2021, khi Bộ Công an triển khai cấp thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip trên diện rộng, người dân đã bắt đầu làm quen với một loại giấy tờ "vạn năng". Không dừng lại ở việc định danh, loại thẻ này đang dần trở thành chiếc chìa khóa mở ra mọi tiện ích công cộng.

Theo tinh thần chỉ đạo tại Thông báo 331/TB-VPCP của Văn phòng Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành liên quan khẩn trương kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia. Mục tiêu cốt lõi là tích hợp thông tin về thuế, hải quan, giấy phép lái xe và đặc biệt là Bảo hiểm y tế vào chip điện tử của thẻ CCCD.

Thực tế, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã đi tiên phong trong việc phối hợp với ngành Công an để xác thực dữ liệu dân cư. Điều này đồng nghĩa với việc, khi người dân đi khám chữa bệnh, thay vì phải mang theo thẻ BHYT giấy dễ rách hỏng hoặc mở ứng dụng VssID trên điện thoại, các cơ sở y tế có thể quét mã QR trên CCCD để truy xuất thông tin tham gia bảo hiểm.

Dù lộ trình thay thế hoàn toàn thẻ giấy chưa có mốc thời gian cụ thể cho từng địa phương, nhưng trong năm 2022, việc đồng bộ hóa dữ liệu sẽ được hoàn tất, tạo điều kiện tối đa cho người dân khi thực hiện các giao dịch y tế.

2. Mở rộng đối tượng được cấp thẻ BHYT miễn phí theo chuẩn nghèo mới

Một trong những thay đổi mang tính nhân văn nhất từ ngày 01/01/2022 chính là việc áp dụng chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2021-2025 theo quy định tại Nghị định 07/2021/NĐ-CP.

Cán bộ tư vấn về chính sách BHYT cho người dân tại cơ sở (Ảnh minh họa)

Việc nâng mức chuẩn thu nhập để xác định hộ nghèo đồng nghĩa với việc "lưới an sinh" sẽ được mở rộng hơn. Cụ thể, theo Điều 3 Nghị định 07/2021/NĐ-CP, tiêu chí thu nhập để xác định hộ nghèo đã tăng lên đáng kể:

"Khu vực nông thôn: Là hộ gia đình có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ 1.500.000 đồng trở xuống và thiếu hụt từ 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản trở lên.
Khu vực thành thị: Là hộ gia đình có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ 2.000.000 đồng trở xuống và thiếu hụt từ 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản trở lên."

Theo quy định tại Nghị định 146/2018/NĐ-CP và Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2014, người thuộc hộ nghèo sẽ được ngân sách Nhà nước hỗ trợ 100% mức đóng BHYT. Như vậy, từ năm 2022, hàng ngàn người dân vốn trước đây thuộc diện "cận nghèo" hoặc có thu nhập thấp nay sẽ chính thức được cấp thẻ BHYT miễn phí, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính khi không may đau ốm.

3. Lưu ý: Một số nhóm đối tượng không còn được hỗ trợ thẻ BHYT miễn phí

Bên cạnh việc mở rộng đối tượng thụ hưởng, chuẩn nghèo mới cũng tạo ra sự sàng lọc khắt khe hơn. Do tiêu chí xác định hộ nghèo hiện nay yêu cầu phải đáp ứng đồng thời cả tiêu chí thu nhập và tiêu chí thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản, một số hộ gia đình có thể sẽ không còn nằm trong danh sách được hỗ trợ.

Cụ thể, những hộ gia đình có thu nhập rất thấp (dưới mức chuẩn cũ) nhưng lại không bị thiếu hụt các chỉ số dịch vụ xã hội cơ bản (như y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch, thông tin) theo thang điểm mới thì sẽ không được công nhận là hộ nghèo. Hệ quả trực tiếp là họ sẽ không còn được cấp thẻ BHYT miễn phí từ ngân sách.

Để đảm bảo quyền lợi khám chữa bệnh liên tục, Bảo hiểm xã hội Việt Nam khuyến cáo những người dân thuộc diện này nên chủ động tham gia BHYT theo hình thức hộ gia đình. Đây là phương án tối ưu để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình trước những rủi ro bệnh tật khó lường.

Việc nắm bắt kịp thời các thay đổi về chính sách BHYT từ ngày 01/01/2022 là vô cùng cần thiết. Người dân nên chủ động liên hệ với UBND xã, phường hoặc cơ quan BHXH địa phương để kiểm tra tình trạng thẻ của mình, tránh trường hợp thẻ hết hạn hoặc thay đổi mức hưởng mà không biết.