Trong nỗ lực đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính, Chính phủ vừa ban hành một văn bản quan trọng hứa hẹn sẽ thay đổi hoàn toàn cách thức giao dịch giữa người dân và cơ quan bảo hiểm. Đó chính là Nghị định 43/2021/NĐ-CP quy định về Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm.

Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm - "Chìa khóa" đơn giản hóa thủ tục

Theo quy định mới, Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam được giao trọng trách là cơ quan chủ quản Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm. Đây không chỉ là một kho lưu trữ thông tin khổng lồ mà còn là nền tảng cốt lõi để thực hiện việc cắt giảm các thủ tục rườm rà cho công dân.

Cụ thể, tại khoản 6 Điều 21 Nghị định 43/2021/NĐ-CP, Chính phủ đã quy định rõ trách nhiệm của cơ quan BHXH Việt Nam như sau:

"Rà soát các quy định, thủ tục trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm y tế để đơn giản hóa giấy tờ cá nhân trên cơ sở sử dụng dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm."

Điều này đồng nghĩa với việc, thay vì phải xuất trình nhiều loại giấy tờ bản giấy như trước đây, người dân có thể chỉ cần cung cấp mã số định danh hoặc thông tin cơ bản để cơ quan chức năng tự tra cứu trên hệ thống. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành sẽ giúp giảm bớt gánh nặng hành chính cho cả người dân và doanh nghiệp.

Những nhóm thông tin quan trọng nào sẽ được số hóa?

Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm sẽ lưu trữ một lượng thông tin chi tiết và toàn diện về quá trình tham gia của mỗi cá nhân. Các nhóm thông tin chính bao gồm:

• Nhóm thông tin về BHXH: Bao gồm mã số BHXH; mã đơn vị quản lý; cơ quan quản lý trực tiếp; loại đối tượng tham gia; phương thức đóng; quá trình đóng và hưởng các chế độ BHXH, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; mã số thuế cá nhân...
• Nhóm thông tin về BHYT: Mã mức hưởng; loại đối tượng; nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu; thời điểm hết hạn thẻ; thời điểm đủ 05 năm liên tục; quá trình đóng và hưởng quyền lợi BHYT.
• Nhóm thông tin về bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): Quá trình đóng, hưởng; thời gian đóng BHTN được bảo lưu làm căn cứ để tính thời gian hưởng trợ cấp cho các lần sau...

Việc tập trung dữ liệu này giúp cơ quan quản lý có cái nhìn xuyên suốt về lịch sử bảo hiểm của công dân, từ đó đảm bảo quyền lợi được thực hiện chính xác và kịp thời nhất.

Quyền lợi của công dân trong việc khai thác dữ liệu

Không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước, Cơ sở dữ liệu này còn mở ra quyền tiếp cận thông tin cho chính chủ thể dữ liệu. Thông qua các ứng dụng như VssID hoặc cổng dịch vụ công, người dân có thể tự mình kiểm tra quá trình đóng hưởng mà không cần phải đến trực tiếp cơ quan bảo hiểm.

Đồng thời, các cơ quan, tổ chức khác cũng được phép khai thác thông tin để phục vụ giải quyết thủ tục hành chính nếu được sự đồng ý của người dân, giúp loại bỏ việc yêu cầu nộp bản sao giấy tờ có chứng thực không cần thiết.

Theo lộ trình, Nghị định 43/2021/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/6/2021. Đây được xem là một bước tiến dài trong lộ trình xây dựng Chính phủ điện tử tại Việt Nam.