Ngày 17/09/2018, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 122/2018/NĐ-CP quy định về xét tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa”; “Thôn văn hóa”, “Làng văn hóa”, “Ấp văn hóa”, “Bản văn hóa”, “Tổ dân phố văn hóa”. Văn bản này mang đến một cái nhìn khắt khe và toàn diện hơn về lối sống văn minh trong cộng đồng hiện đại.

03 Nhóm tiêu chuẩn vàng để trở thành "Gia đình văn hóa"

Theo quy định tại Điều 6 Nghị định 122/2018/NĐ-CP, một gia đình muốn được vinh danh cần hội đủ 03 nhóm tiêu chuẩn cốt lõi sau:

1. Gương mẫu chấp hành chủ trương, chính sách và pháp luật

Đây là nhóm tiêu chuẩn tiên quyết, yêu cầu các thành viên không chỉ tuân thủ pháp luật chung mà còn phải tích cực trong các phong trào địa phương. Đáng chú ý, việc treo Quốc kỳ trong các ngày lễ, sự kiện chính trị đã trở thành một tiêu chí bắt buộc để đánh giá ý thức công dân.

Việc treo cờ Tổ quốc là một trong những tiêu chuẩn quan trọng để xét tặng danh hiệu (ảnh minh họa)

2. Gia đình hòa thuận, hạnh phúc và tiến bộ

Pháp luật nhấn mạnh vào sự tương trợ và chăm sóc lẫn nhau giữa các thế hệ. Đặc biệt, tiêu chuẩn này yêu cầu tất cả các thành viên trong gia đình phải tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) và được chăm sóc sức khỏe định kỳ. Đây là điểm mới thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với an sinh xã hội ngay từ tế bào nhỏ nhất của xã hội.

3. Tổ chức lao động, sản xuất và học tập hiệu quả

Kinh tế gia đình phải ổn định từ nguồn thu nhập chính đáng. Trẻ em trong độ tuổi đi học bắt buộc phải được đến trường. Ngoài ra, gia đình cần có các công trình phụ hợp vệ sinh, sử dụng nước sạch và có phương tiện tiếp cận thông tin văn hóa, xã hội thường xuyên.

Những "điểm đen" khiến gia đình bị bác danh hiệu văn hóa

Dù có nỗ lực đến đâu, gia đình vẫn sẽ không được xét tặng danh hiệu nếu có thành viên vi phạm các quy định tại Điều 7 Nghị định 122/2018/NĐ-CP, bao gồm:

• Bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc áp dụng biện pháp xử lý hành chính.
• Không hoàn thành nghĩa vụ quân sự hoặc nghĩa vụ nộp thuế.
• Vi phạm hành chính trong các lĩnh vực: Xây dựng, phòng cháy chữa cháy và bảo vệ môi trường.
• Có hành vi bạo lực gia đình, tảo hôn hoặc hôn nhân cận huyết thống.
• Mắc các tệ nạn xã hội như ma túy, mại dâm, cờ bạc hoặc tụ tập gây mất an ninh trật tự.

"Gia đình là hạt nhân của xã hội. Việc cụ thể hóa các tiêu chuẩn văn hóa không chỉ nhằm tôn vinh các giá trị truyền thống mà còn thúc đẩy ý thức thượng tôn pháp luật của mỗi người dân."

Nghị định 122/2018/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 05/11/2018. Các địa phương sẽ căn cứ vào các tiêu chuẩn này để tiến hành bình xét công khai, dân chủ hàng năm.