Nhận diện hàng hóa siêu trường, siêu trọng theo quy định mới

Trước khi đi sâu vào những thay đổi về thẩm quyền, các đơn vị vận tải cần nắm vững định nghĩa chính xác về loại hàng hóa đặc thù này. Tại Điều 4 Nghị định 123/2026/NĐ-CP, Chính phủ đã chuẩn hóa các tiêu chí kỹ thuật như sau:

1. Hàng hóa siêu trường là hàng hóa không thể tháo rời có kích thước bao gồm chiều dài > 40 m hoặc chiều rộng > 10 m hoặc chiều cao > 4,5 m.

2. Hàng hóa siêu trọng là hàng hóa không thể tháo rời có trọng lượng toàn bộ > 100 tấn.

So với quy định cũ tại Điều 12 Nghị định 24/2015/NĐ-CP, các tiêu chuẩn này vẫn được giữ nguyên nhưng cách thức quản lý và phê duyệt phương án đã có sự điều chỉnh mạnh mẽ để phù hợp với thực tiễn hạ tầng giao thông hiện nay.

Sự chuyển giao thẩm quyền: Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam nắm quyền chủ chốt

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất chính là việc tập trung đầu mối quản lý. Theo quy định tại khoản 4 Điều 4 Nghị định 123/2026/NĐ-CP, thẩm quyền phê duyệt được phân định rõ ràng:

• Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam: Sẽ là cơ quan duy nhất tổ chức phê duyệt phương án cho các trường hợp phương tiện rời cảng biển hoặc rời cảng, bến thủy nội địa có hành trình vận tải liên tỉnh.
• Sở Xây dựng: Thay thế Sở Giao thông vận tải để phê duyệt phương án đối với các hành trình vận tải nội tỉnh.

Việc đưa Sở Xây dựng vào quy trình phê duyệt đối với hành trình nội tỉnh là một bước đi mới, nhằm gắn kết chặt chẽ giữa việc vận chuyển các cấu kiện siêu trường, siêu trọng (thường phục vụ các công trình xây dựng lớn) với công tác quản lý hạ tầng đô thị và bảo vệ các công trình vượt sông.

Yêu cầu khắt khe hơn đối với Phương án vận tải

Không chỉ thay đổi về "người duyệt", nội dung của phương án vận tải cũng yêu cầu chi tiết hơn rất nhiều. Người vận tải phải lập phương án bao gồm các thông số kỹ thuật cực kỳ cụ thể về tuyến đường thủy dự kiến hành trình. Điều này bao gồm:

• Hiện trạng luồng lạch: Chiều rộng, chiều sâu, bán kính cong;
• Thông số tĩnh không: Chiều cao của các cầu, đường dây điện vượt sông;
• Thông tin phương tiện: Chủng loại, kích thước, dự kiến thời gian và lộ trình chi tiết.

Thủ tục hành chính: Hiện đại hóa qua dịch vụ công trực tuyến

Để hỗ trợ doanh nghiệp, Nghị định 123/2026/NĐ-CP cho phép nộp hồ sơ qua 03 hình thức: trực tiếp, bưu chính hoặc dịch vụ công trực tuyến. Thời hạn xử lý vẫn được duy trì là 02 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đặc biệt, nếu không phê duyệt, cơ quan có thẩm quyền bắt buộc phải có văn bản trả lời và nêu rõ lý do, giúp doanh nghiệp chủ động phương án điều chỉnh.

Việc áp dụng các quy định mới này từ ngày 01/7/2026 hứa hẹn sẽ minh bạch hóa quy trình, nâng cao an toàn giao thông đường thủy và giảm thiểu rủi ro cho các công trình hạ tầng quốc gia.