Trong nỗ lực kiểm soát nợ công và đảm bảo an toàn tài chính quốc gia, Chính phủ vừa ban hành một quyết định quan trọng liên quan đến kế hoạch vay và trả nợ công cho năm 2026. Điểm đáng chú ý nhất trong chính sách lần này chính là sự thay đổi mạnh mẽ trong việc cấp bảo lãnh Chính phủ cho các doanh nghiệp.

Hạn mức bảo lãnh cho các ngân hàng chính sách

Theo quy định tại Quyết định 352/QĐ-TTg, hạn mức bảo lãnh đối với hai ngân hàng chính sách lớn của quốc gia đã được xác định cụ thể nhằm phục vụ các mục tiêu an sinh và phát triển kinh tế xã hội.

• Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB): Hạn mức phát hành trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh tối đa bằng mức trả nợ gốc trái phiếu bảo lãnh đến hạn trong năm 2026, dự kiến là 2.910 tỷ đồng.
• Ngân hàng Chính sách xã hội: Hạn mức phát hành trái phiếu Chính phủ bảo lãnh tối đa được ấn định ở mức 251 tỷ đồng.

Việc duy trì hạn mức này giúp các ngân hàng chính sách có nguồn lực để thực hiện các chương trình tín dụng ưu đãi, đồng thời vẫn đảm bảo nằm trong tầm kiểm soát của Luật Quản lý nợ công 2017.

Tại sao doanh nghiệp không còn được bảo lãnh Chính phủ?

Một trong những nội dung gây chú ý nhất tại Quyết định 352/QĐ-TTg là việc không bố trí hạn mức bảo lãnh Chính phủ năm 2026 cho các dự án vay trong nước và nước ngoài của doanh nghiệp. Lý do được đưa ra là các dự án này đã kết thúc giai đoạn rút vốn.

Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp sẽ phải tự lực cánh sinh trong việc huy động vốn và chịu trách nhiệm hoàn toàn về năng lực tài chính của mình. Đây là bước đi cụ thể nhằm thực hiện đúng tinh thần của Nghị định 91/2018/NĐ-CP, hướng tới việc giảm dần sự phụ thuộc vào ngân sách nhà nước và hạn chế rủi ro nợ công phát sinh từ khu vực doanh nghiệp.

Trách nhiệm giám sát chặt chẽ của Bộ Tài chính

Để đảm bảo kế hoạch vay và trả nợ công diễn ra an toàn, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Tài chính nhiệm vụ kiểm soát chặt chẽ bội chi ngân sách nhà nước và nghĩa vụ trả nợ của Chính phủ. Các đơn vị được bảo lãnh có trách nhiệm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi đúng hạn, không để xảy ra tình trạng nợ quá hạn làm ảnh hưởng đến uy tín tài chính quốc gia.

Việc quản lý, sử dụng nguồn vốn trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh phải bảo đảm đúng mục đích, đúng quy định pháp luật và báo cáo Quốc hội đầy đủ trong các kỳ dự toán, quyết toán ngân sách hàng năm.

Với những thay đổi này, năm 2026 hứa hẹn sẽ là một năm bản lề trong việc tái cơ cấu nợ công, đòi hỏi các doanh nghiệp và tổ chức tài chính phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về phương án kinh doanh và quản trị rủi ro tài chính.