Trong bối cảnh nền kinh tế năm 2013 đối mặt với nhiều thách thức về lạm phát và nợ xấu, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã phát đi một tín hiệu cực kỳ mạnh mẽ thông qua việc ban hành Chỉ thị 01/CT-NHNN ngày 31/01/2013. Đây không chỉ là một văn bản điều hành thông thường mà còn là bản kế hoạch chi tiết cho cuộc "đại phẫu" hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Hạn chế mở rộng mạng lưới: Chấm dứt thời kỳ phát triển nóng

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại khoản 7 mục II Chỉ thị 01/CT-NHNN là yêu cầu quản lý chặt chẽ việc thành lập mới và mở rộng mạng lưới của các tổ chức tín dụng. Ngân hàng Nhà nước (NHNN) khẳng định sẽ hạn chế tối đa việc mở thêm chi nhánh, phòng giao dịch tại các khu vực đô thị vốn đã quá tải.

Thậm chí, cơ quan quản lý còn mạnh tay tuyên bố sẽ thu hồi giấy phép đối với những chi nhánh, phòng giao dịch hoạt động kém hiệu quả, vi phạm các quy định về an toàn hoặc đặt tại những địa điểm không mang lại giá trị thiết thực cho nền kinh tế. Điều này cho thấy quyết tâm của NHNN trong việc đưa hoạt động ngân hàng đi vào thực chất, thay vì chạy đua số lượng như giai đoạn trước.

Tái cơ cấu và xử lý nợ xấu: Nhiệm vụ sống còn

Năm 2013 được xác định là năm trọng tâm để triển khai Quyết định 254/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. NHNN yêu cầu các đơn vị phải bám sát lộ trình tái cơ cấu, đặc biệt là đối với các ngân hàng yếu kém.

"Tập trung triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp về tái cơ cấu hệ thống ngân hàng... kiên quyết xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém và tổ chức tín dụng vi phạm nghiêm trọng các quy định của pháp luật."

Bên cạnh đó, việc thành lập Công ty Quản lý tài sản Việt Nam (VAMC) cũng được đẩy nhanh tiến độ để khơi thông dòng vốn đang bị tắc nghẽn bởi nợ xấu. Các ngân hàng buộc phải tự rà soát, phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro một cách trung thực theo đúng quy định của Luật Các tổ chức tín dụng 2010.

Định hướng dòng vốn vào sản xuất, kinh doanh

Để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, NHNN đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng cả năm khoảng 12%. Tuy nhiên, dòng vốn này không được đổ vào các lĩnh vực rủi ro mà phải ưu tiên cho 5 lĩnh vực trọng tâm:

• Nông nghiệp và nông thôn;
• Sản xuất hàng xuất khẩu;
• Công nghiệp hỗ trợ;
• Doanh nghiệp nhỏ và vừa;
• Doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Đặc biệt, thực hiện Nghị quyết 02/NQ-CP, ngành ngân hàng sẽ dành lượng vốn hợp lý để hỗ trợ người mua nhà ở xã hội và các doanh nghiệp chuyển đổi công năng dự án sang nhà ở xã hội với lãi suất ưu đãi.

Lời khuyên cho các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp

Với những quy định khắt khe từ Chỉ thị 01/CT-NHNN, các ngân hàng cần chủ động tiết giảm chi phí vận hành, quảng cáo để có dư địa giảm lãi suất cho vay, chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp. Đối với các doanh nghiệp, đây là cơ hội để tái cấu trúc hoạt động, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên để dễ dàng tiếp cận nguồn vốn rẻ từ hệ thống ngân hàng trong năm 2013.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010 và các văn bản hướng dẫn sẽ là chìa khóa để đảm bảo sự phát triển bền vững của toàn hệ thống tài chính quốc gia.