Trong bối cảnh cải cách hành chính đang diễn ra mạnh mẽ, tháng 6/2019 đánh dấu một cột mốc quan trọng đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã. Chỉ còn vài ngày nữa, Nghị định 34/2019/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực (từ ngày 25/06/2019), thay thế và sửa đổi nhiều quy định tại Nghị định 112/2011/NĐ-CP. Đáng chú ý nhất là lộ trình chuẩn hóa trình độ chuyên môn, yêu cầu công chức tại các phường, thị trấn phải tốt nghiệp Đại học trở lên.

Bước ngoặt từ Dự thảo Thông tư hướng dẫn mới

Bên cạnh Nghị định khung, Bộ Nội vụ cũng đang hoàn thiện Dự thảo Thông tư hướng dẫn nhằm thay thế Thông tư 06/2012/TT-BNV. Điểm cốt lõi của dự thảo này là việc phân định rõ ràng tiêu chuẩn trình độ giữa khu vực xã và khu vực phường, thị trấn.

Nếu như trước đây, theo Điều 2 Thông tư 06/2012/TT-BNV, công chức cấp xã chỉ cần tốt nghiệp trung cấp chuyên nghiệp trở lên, thì nay yêu cầu đã được nâng lên một tầm cao mới. Cụ thể:

• Đối với phường, thị trấn: Yêu cầu tốt nghiệp Đại học trở lên ngành đào tạo phù hợp.
• Đối với xã: Yêu cầu tốt nghiệp Cao đẳng chuyên nghiệp trở lên.

Bảng so sánh các tiêu chí thay đổi quan trọng

Để quý độc giả dễ hình dung, dưới đây là bảng tổng hợp sự khác biệt giữa quy định hiện hành và những thay đổi dự kiến trong năm 2019:

Thách thức về kỹ năng mềm và công nghệ thông tin

Không chỉ dừng lại ở bằng cấp chuyên môn, công chức cấp xã trong giai đoạn mới còn phải đối mặt với yêu cầu khắt khe về kỹ năng số. Thay vì chứng chỉ Tin học trình độ A, B, C kiểu cũ, cán bộ phải đạt chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT theo quy định mới. Điều này đòi hỏi sự nỗ lực tự học và thích nghi rất lớn từ những cán bộ đã có thâm niên công tác lâu năm.

"Việc chuẩn hóa trình độ không chỉ là yêu cầu trên giấy tờ, mà là đòi hỏi thực tế để bộ máy chính quyền cơ sở có đủ năng lực giải quyết các vấn đề phức tạp trong quản lý đô thị và nông thôn mới."

Lộ trình 36 tháng để 'hoàn thiện mình'

Một điểm nhân văn trong các quy định mới là việc cho phép cán bộ, công chức có thời gian chuyển tiếp. Theo dự thảo, sau khi được tuyển dụng, công chức có tối đa 36 tháng để hoàn thành các lớp đào tạo, bồi dưỡng về quản lý hành chính nhà nước và lý luận chính trị. Đây là khoảng thời gian vàng để những người chưa đạt chuẩn có thể đi học và bổ sung các chứng chỉ cần thiết.

Tuy nhiên, đối với những người đang giữ chức danh mà chưa đạt chuẩn về trình độ chuyên môn (Đại học đối với phường), áp lực sẽ là không nhỏ. Các địa phương sẽ cần có kế hoạch sắp xếp, đào tạo lại hoặc thực hiện tinh giản biên chế đối với những trường hợp không thể chuẩn hóa theo lộ trình.

Lời khuyên cho cán bộ, công chức cấp xã

Với những thay đổi dồn dập trong năm 2019, cán bộ công chức cần chủ động rà soát lại các văn bằng, chứng chỉ của mình. Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 34/2019/NĐ-CP là vô cùng cần thiết để bảo vệ quyền lợi chính đáng cũng như xây dựng lộ trình thăng tiến nghề nghiệp bền vững.

Hệ thống pháp luật sẽ tiếp tục cập nhật những diễn biến mới nhất về các Thông tư hướng dẫn ngay khi có văn bản chính thức.