Theo lộ trình mới nhất từ Bộ Công an, dự kiến từ tháng 01/2021, Việt Nam sẽ chính thức triển khai cấp thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip điện tử trên phạm vi toàn quốc. Đây là bước ngoặt quan trọng trong việc hiện đại hóa quản lý dân cư theo Quyết định 1368/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Vậy thẻ CCCD gắn chip có gì khác biệt, ai là đối tượng phải đổi và những lợi ích "vàng" nào đang chờ đợi người dân?

1. Thẻ CCCD gắn chip là gì và tại sao lại cần thiết?

Thẻ Căn cước công dân gắn chip (hay còn gọi là thẻ căn cước điện tử) là thiết bị nhận dạng thông minh cho phép tích hợp lượng lớn dữ liệu cá nhân. Khác với thẻ mã vạch hiện nay, chip điện tử có khả năng lưu trữ thông tin sinh trắc học (vân tay, võng mạc), ảnh chân dung và các thông tin chuyên ngành khác.

Việc chuyển đổi này không chỉ đơn thuần là thay đổi hình thức thẻ mà còn là nền tảng để xây dựng Chính phủ điện tử. Theo Công văn 8393/VPCP-NC, Thủ tướng đã giao Bộ Công an chủ trì tích hợp các dịch vụ, ứng dụng thuộc lĩnh vực quản lý của các Bộ, ngành vào chip điện tử để tối ưu hóa thủ tục hành chính.

2. Những ai thuộc diện phải đổi sang thẻ CCCD gắn chip ngay?

Nhiều người dân lo lắng rằng khi có thẻ mới, tất cả mọi người đều phải đi đổi đồng loạt. Tuy nhiên, theo quy định tại Luật Căn cước công dân 2014, chỉ những trường hợp sau đây mới bắt buộc phải thực hiện thủ tục cấp đổi, cấp lại:

• Công dân đang sử dụng Chứng minh nhân dân (9 số và 12 số) hoặc CCCD mã vạch nhưng bị hết thời hạn sử dụng.
• Thẻ bị hư hỏng không sử dụng được, thay đổi thông tin về họ, chữ đệm, tên; đặc điểm nhân dạng.
• Xác định lại giới tính, quê quán hoặc có sai sót về thông tin trên thẻ cũ.
• Công dân bị mất thẻ CCCD/CMND hoặc được trở lại quốc tịch Việt Nam.

Đối với những người có thẻ CCCD mã vạch hoặc CMND còn thời hạn, các loại giấy tờ này vẫn có giá trị sử dụng bình thường cho đến khi hết hạn theo quy định. Tuy nhiên, Bộ Công an vẫn khuyến khích người dân nên chủ động chuyển đổi sang thẻ gắn chip để sớm tiếp cận các tiện ích số.

3. Lợi ích "vàng" khi sở hữu thẻ CCCD gắn chip

Điểm ưu việt nhất của thẻ gắn chip chính là khả năng tích hợp đa năng. Thay vì phải mang theo hàng loạt giấy tờ như Bằng lái xe, Thẻ bảo hiểm y tế, Sổ hộ khẩu hay các loại thẻ ngân hàng, công dân chỉ cần một chiếc thẻ duy nhất.

"Chip điện tử trên thẻ CCCD có độ bảo mật rất cao, dung lượng lưu trữ lớn, cho phép tích hợp nhiều ứng dụng đi kèm như: Chữ ký số, hạ tầng khóa công khai (PKI), mật khẩu một lần (OTP)..." - Đại diện Bộ Công an cho biết.

Bên cạnh đó, việc sử dụng thẻ gắn chip giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ giả mạo giấy tờ. Thông tin trên chip chỉ có thể được truy cập bởi các thiết bị chuyên dụng của cơ quan chức năng, đảm bảo quyền riêng tư tuyệt đối cho công dân. Ngay cả khi bị mất thẻ, kẻ xấu cũng khó lòng truy cập trái phép vào dữ liệu bên trong.

4. Có cần làm lại các giấy tờ khác sau khi đổi thẻ không?

Đây là câu hỏi được quan tâm nhất. Theo quy định, số định danh cá nhân trên thẻ CCCD gắn chip là 12 số, hoàn toàn trùng khớp với số trên thẻ CCCD mã vạch đã cấp trước đó. Do đó, các giao dịch dân sự, hợp đồng kinh tế hay các loại giấy tờ đã ký kết bằng số CCCD mã vạch vẫn giữ nguyên giá trị pháp lý.

Trường hợp đổi từ CMND 9 số sang CCCD gắn chip, người dân sẽ được cơ quan Công an cấp Giấy xác nhận số Chứng minh nhân dân để thuận tiện trong việc thực hiện các thủ tục thay đổi thông tin tại ngân hàng, nhà đất, thuế... mà không gặp bất kỳ trở ngại nào.

5. Lệ phí và thời gian triển khai cụ thể

Dự kiến, chiến dịch cấp CCCD gắn chip sẽ được đẩy mạnh từ đầu năm 2021 với mục tiêu cấp khoảng 50 triệu thẻ trước ngày 01/7/2021. Về lệ phí, người dân thực hiện theo mức thu quy định tại Thông tư 59/2019/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Việc triển khai thẻ CCCD gắn chip là bước đi tất yếu trong kỷ nguyên số, giúp người dân tiết kiệm thời gian, công sức và minh bạch hóa các hoạt động quản lý nhà nước. Hãy chủ động cập nhật thông tin từ cơ quan công an nơi cư trú để thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình một cách tốt nhất.