Trong nỗ lực hiện đại hóa quản lý hành chính và nâng cao an toàn giao thông, Chính phủ Việt Nam đang triển khai những bước đi đột phá đối với hai loại giấy tờ tùy thân quan trọng nhất. Những thay đổi này không chỉ dừng lại ở hình thức mà còn thay đổi hoàn toàn cách thức tương tác giữa người dân và các cơ quan quản lý nhà nước.

1. Thẻ Căn cước công dân gắn chip: Bước tiến của kỷ nguyên số

Theo lộ trình quy định tại Luật Căn cước công dân 2014, việc cấp thẻ căn cước đã được triển khai thí điểm tại 16 tỉnh, thành phố từ năm 2016. Tuy nhiên, một bước ngoặt lớn đã xảy ra vào đầu tháng 9/2020 khi Thủ tướng Chính phủ chính thức phê duyệt chủ trương đầu tư dự án sản xuất, cấp và quản lý Căn cước công dân (CCCD) mới.

Cụ thể, tại Quyết định 1368/QĐ-TTg, dự án này có tổng vốn đầu tư lên đến gần 2.700 tỷ đồng. Điểm khác biệt lớn nhất so với thẻ CCCD mã vạch hiện nay chính là việc tích hợp chip điện tử.

Ưu điểm vượt trội của CCCD gắn chip

• Tính bảo mật cao: Chip điện tử rất khó làm giả và có khả năng lưu trữ thông tin sinh trắc học (vân tay, mống mắt) một cách an toàn.
• Tích hợp đa năng: Thẻ mới có thể thay thế cho nhiều loại giấy tờ khác như thẻ bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, bằng lái xe, và thậm chí là các thông tin về thuế.
• Tiện lợi trong giao dịch: Người dân sẽ giảm bớt các thủ tục hành chính rườm rà, không cần mang theo quá nhiều loại giấy tờ khi thực hiện các giao dịch dân sự hoặc làm việc với cơ quan nhà nước.

Lưu ý quan trọng: Trong thời gian chờ đợi phát hành thẻ gắn chip, các loại Chứng minh nhân dân (9 số, 12 số) và CCCD mã vạch hiện tại vẫn có nguyên giá trị pháp lý nếu còn thời hạn sử dụng. Bộ Công an khuyến cáo người dân nếu chưa thực sự cấp thiết thì có thể chờ để được cấp mẫu thẻ mới gắn chip trong thời gian tới.

2. Giấy phép lái xe 12 điểm: Biện pháp quản lý hành chính văn minh

Song song với sự thay đổi về CCCD, lĩnh vực giao thông đường bộ cũng đón nhận một chính sách mới đầy kỳ vọng. Chính phủ đã chính thức thống nhất phương án quy định Giấy phép lái xe (GPLX) sẽ có tổng điểm là 12 điểm trong một năm.

Nội dung này được ghi nhận rõ ràng tại Nghị quyết 123/NQ-CP của Chính phủ ban hành ngày 31/8/2020. Đây được xem là một biện pháp quản lý hành chính hiện đại, học hỏi từ kinh nghiệm của nhiều quốc gia phát triển trên thế giới.

Cơ chế vận hành của hệ thống điểm bằng lái

Theo dự thảo, mỗi tài xế khi được cấp bằng sẽ có sẵn 12 điểm. Khi vi phạm luật giao thông, tùy vào mức độ nghiêm trọng mà người điều khiển phương tiện sẽ bị trừ số điểm tương ứng trên hệ thống dữ liệu điện tử.

• Trường hợp bị trừ hết điểm: Người lái xe sẽ bị mất quyền điều khiển phương tiện và phải thực hiện việc thi sát hạch lại để được cấp điểm mới.
• Trường hợp không vi phạm: Nếu trong 01 năm người dân không có vi phạm hoặc vẫn còn điểm, hệ thống sẽ tự động khôi phục lại đủ 12 điểm cho năm kế tiếp.
• Tính chất pháp lý: Chính phủ nhấn mạnh đây là biện pháp quản lý hành chính, không phải là một hình thức xử phạt hành chính bổ sung, nhằm nâng cao ý thức tự giác của người tham gia giao thông.

Lời khuyên cho công dân trong giai đoạn chuyển đổi

Với những thay đổi lớn này, người dân cần chủ động cập nhật thông tin từ các nguồn chính thống. Việc chuyển đổi sang CCCD gắn chip và áp dụng điểm GPLX là xu thế tất yếu để xây dựng Chính phủ điện tử. Hãy đảm bảo các giấy tờ tùy thân của bạn luôn trong tình trạng tốt và tuân thủ nghiêm túc luật giao thông để bảo vệ quyền lợi cũng như an toàn của chính mình.