Trong bối cảnh Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 50/NQ-CP năm 2021 về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, một trong những nhiệm vụ trọng tâm được dư luận đặc biệt quan tâm chính là việc sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai 2013. Đây được xem là bước đi đột phá nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn pháp lý, thúc đẩy thị trường bất động sản và quản lý tài nguyên đất đai hiệu quả hơn.

Quy hoạch đất đai bài bản là mục tiêu trọng tâm trong đợt sửa đổi luật lần này (ảnh minh họa)

Bối cảnh sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2021

Theo dự kiến từ Bộ Tài nguyên và Môi trường, các nội dung sửa đổi sẽ được trình Quốc hội xem xét vào năm 2022. Tuy nhiên, ngay từ tháng 6/2021, các định hướng lớn đã được xác lập rõ nét. Việc sửa đổi không chỉ đơn thuần là điều chỉnh các quy định hiện hành mà còn là sự đồng bộ hóa với các đạo luật quan trọng khác như Luật Đầu tư 2014 và Bộ luật Dân sự 2015.

6 nội dung trọng tâm dự kiến sẽ thay đổi

1. Thống nhất khái niệm về nhà đầu tư nước ngoài

Một trong những vướng mắc lớn nhất hiện nay là sự thiếu thống nhất trong định nghĩa về doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài giữa pháp luật đất đai và pháp luật đầu tư. Dự kiến, các khái niệm về tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, tỷ lệ cổ phần, phần vốn góp chi phối sẽ được chuẩn hóa theo Luật Đầu tư 2014 để tạo môi trường kinh doanh minh bạch.

2. Xác định rõ thành viên hộ gia đình sử dụng đất

Thực tế triển khai Luật Đất đai 2013 cho thấy việc xác định "thành viên hộ gia đình" khi thực hiện các giao dịch quyền sử dụng đất gặp nhiều khó khăn. Quy định mới sẽ cụ thể hóa từng đối tượng thành viên, giúp giảm thiểu tranh chấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính tại cơ quan công chứng.

Các chuyên gia đang thảo luận về phương án sửa đổi các quy định về hộ gia đình sử dụng đất (ảnh minh họa)

3. Quy định về diện tích tối thiểu khi tách thửa

Hiện nay, việc tách thửa đất đang được thực hiện theo quy định của từng địa phương, dẫn đến sự không đồng nhất. Đề xuất mới sẽ xem xét lại việc không quy định cứng diện tích tối thiểu đối với từng loại đất, thay vào đó là các tiêu chí linh hoạt hơn để đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân nhưng vẫn đảm bảo quy hoạch chung.

4. Đa dạng hóa các loại hợp đồng quyền sử dụng đất

Pháp luật hiện hành mới chỉ quy định một số loại hợp đồng cơ bản. Tuy nhiên, thực tế phát sinh nhiều loại hình giao dịch mới. Việc bổ sung các loại hợp đồng có đối tượng là quyền sử dụng đất khác sẽ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên tham gia giao dịch.

5. Thống nhất thời điểm có hiệu lực của hợp đồng

Dự kiến sẽ sửa đổi khoản 3 Điều 188 Luật Đất đai 2013. Mục tiêu là để tương thích với Bộ luật Dân sự 2015 về thời điểm chuyển giao quyền sở hữu và hiệu lực của hợp đồng, tránh tình trạng "vênh" luật gây khó khăn cho công tác xét xử.

"Việc đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký vào sổ địa chính." - Trích quy định hiện hành cần được rà soát để đồng bộ.

6. Phê duyệt kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh

Quy trình phê duyệt kế hoạch sử dụng đất sẽ được cải cách theo hướng thống nhất, giảm bớt các tầng nấc trung gian, giúp các địa phương chủ động hơn trong việc thu hút đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội.

Lời kết

Những thay đổi này, nếu được thông qua, sẽ tạo ra một hành lang pháp lý thông thoáng và hiện đại hơn. Người dân và doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các thông tin mới nhất để đảm bảo quyền lợi của mình trong các giao dịch đất đai sắp tới.