Tháng 7/2026 đánh dấu một cột mốc quan trọng với hàng loạt chính sách bảo hiểm mới chính thức có hiệu lực, hứa hẹn mang lại nhiều quyền lợi và sự bảo vệ tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp. Từ việc điều chỉnh tăng lương hưu, mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế (BHYT) cho đến quy định bắt buộc về bảo hiểm công trình xây dựng, những thay đổi này không chỉ tác động trực tiếp đến đời sống cá nhân mà còn góp phần hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội của Việt Nam. Hãy cùng Hệ thống Pháp luật tìm hiểu chi tiết những điểm mới nổi bật này để không bỏ lỡ bất kỳ quyền lợi nào của bạn.

1. Lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng tăng mạnh từ 01/7/2026

Một trong những tin vui lớn nhất đối với hàng triệu người đang hưởng lương hưu và trợ cấp là việc Chính phủ quyết định điều chỉnh tăng 8% mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) và trợ cấp hằng tháng. Quyết định này được quy định chi tiết tại Nghị định số 162/2026/NĐ-CP và được hướng dẫn cụ thể bởi Thông tư số 14/2026/TT-BNV của Bộ Nội vụ, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Không chỉ dừng lại ở mức điều chỉnh chung, Chính phủ còn thể hiện sự quan tâm đặc biệt đến những đối tượng có mức hưởng thấp, nhằm thu hẹp khoảng cách và đảm bảo công bằng xã hội. Cụ thể:

• Người có mức lương hưu, trợ cấp BHXH hoặc trợ cấp hằng tháng sau khi tăng 8% mà vẫn bằng hoặc thấp hơn 3,5 triệu đồng/tháng sẽ được điều chỉnh tăng thêm 300.000 đồng/tháng. Đây là một chính sách nhân văn, giúp cải thiện đáng kể đời sống của những người có thu nhập thấp.
• Trường hợp sau khi điều chỉnh 8% có mức hưởng trên 3,5 triệu đồng nhưng dưới 3,8 triệu đồng/tháng thì được nâng lên 3,8 triệu đồng/tháng. Điều này đảm bảo rằng không có đối tượng nào bị thiệt thòi khi mức hưởng của họ nằm sát ngưỡng điều chỉnh.

Ví dụ, một người lao động về hưu với mức lương hưu trước ngày 01/7/2026 là 3.200.000 đồng/tháng. Sau khi tăng 8%, mức lương hưu sẽ là 3.200.000 * 1.08 = 3.456.000 đồng. Vì mức này vẫn thấp hơn 3,5 triệu đồng, người này sẽ được tăng thêm 300.000 đồng, tổng cộng là 3.756.000 đồng/tháng. Nếu một người khác có mức lương hưu sau khi tăng 8% là 3.600.000 đồng, họ sẽ được nâng lên 3.800.000 đồng/tháng.

2. Mở rộng quyền lợi BHYT: Khám ngoại trú trái tuyến không còn là nỗi lo

Một điểm sáng khác trong các chính sách mới là việc mở rộng quyền lợi cho người tham gia BHYT khi tự đi khám, chữa bệnh (KCB) ngoại trú trái tuyến. Theo thông tin từ các cơ quan chức năng, từ ngày 01/7/2026, người tham gia BHYT tự đi KCB ngoại trú tại một số cơ sở y tế sẽ được hưởng mức thanh toán 50% mức hưởng BHYT trong phạm vi được hưởng đối với các bệnh, nhóm bệnh trước đây không được quỹ BHYT thanh toán. Điều này được kỳ vọng sẽ giảm bớt gánh nặng tài chính cho người bệnh và tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao.

Cụ thể, theo hướng dẫn mới (dựa trên tinh thần của Thông tư số 01/2025/TT-BYT và các quy định liên quan), việc mở rộng quyền lợi này áp dụng cho các trường hợp sau:

• Đối với cấp cơ bản: Tại các cơ sở KCB được xác định là tuyến tỉnh hoặc tương đương tuyến tỉnh, tuyến Trung ương hoặc tương đương tuyến Trung ương, người bệnh sẽ được thanh toán 100% mức hưởng đối với các bệnh/nhóm bệnh thuộc Phụ lục 02 ban hành kèm theo Thông tư số 01/2025/TT-BYT. Đặc biệt, đối với các bệnh/nhóm bệnh còn lại, thay vì 0% như trước đây, người bệnh sẽ được thanh toán 50% mức hưởng thuộc phạm vi được hưởng.
• Đối với cơ sở đạt số điểm từ 50 đến dưới 70 điểm (trừ tuyến huyện): Tương tự, các bệnh/nhóm bệnh không thuộc Phụ lục 02 sẽ được thanh toán 50% mức hưởng.
• Đối với cấp chuyên sâu: Tại các cơ sở KCB tuyến tỉnh, các bệnh/nhóm bệnh không thuộc Phụ lục 01 ban hành kèm theo Thông tư số 01/2025/TT-BYT cũng sẽ được thanh toán 50% mức hưởng.

Sự thay đổi này là một bước tiến lớn, giúp người dân yên tâm hơn khi cần khám chữa bệnh ở các tuyến trên mà không cần giấy chuyển tuyến trong một số trường hợp nhất định, đồng thời vẫn được hỗ trợ một phần chi phí từ quỹ BHYT.

3. Chủ đầu tư bắt buộc mua bảo hiểm công trình xây dựng: An toàn là trên hết

Nhằm tăng cường an toàn trong hoạt động xây dựng và bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan, quy định về bảo hiểm bắt buộc công trình xây dựng đã được sửa đổi, bổ sung và có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Theo đó, chủ đầu tư có trách nhiệm mua bảo hiểm bắt buộc công trình trong thời gian xây dựng đối với các loại công trình sau:

• Công trình có ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng theo quy định của pháp luật về xây dựng. Đây là những công trình có quy mô lớn, tiềm ẩn rủi ro cao nếu xảy ra sự cố.
• Công trình xây dựng có nguy cơ tác động xấu đến môi trường ở mức độ cao hoặc có nguy cơ tác động xấu đến môi trường theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường. Việc này nhằm đảm bảo trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc khắc phục hậu quả môi trường nếu có.
• Công trình quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp theo quy định của pháp luật về xây dựng. Những công trình này đòi hỏi kỹ thuật thi công cao và có thể phát sinh nhiều rủi ro trong quá trình thực hiện.

Quy định này được cụ thể hóa trong các văn bản pháp luật mới có hiệu lực từ 01/7/2026, sửa đổi, bổ sung Nghị định số 67/2023/NĐ-CP. Số tiền đóng bảo hiểm tối thiểu đối với bảo hiểm bắt buộc công trình trong thời gian xây dựng phải là giá trị đầy đủ của công trình khi hoàn thành, bao gồm toàn bộ vật liệu, chi phí nhân công, thiết bị lắp đặt vào công trình, cước phí vận chuyển, các loại thuế, phí khác và các hạng mục khác do chủ đầu tư cung cấp. Đồng thời, số tiền bảo hiểm tối thiểu không được thấp hơn tổng giá trị hợp đồng xây dựng, kể cả giá trị điều chỉnh, bổ sung (nếu có). Điều này đảm bảo rằng mọi rủi ro tiềm ẩn trong quá trình xây dựng đều được bảo hiểm đầy đủ, mang lại sự an tâm cho cả chủ đầu tư và cộng đồng.

4. Mức trần đóng BHXH tự nguyện tăng cao: Cơ hội tích lũy lớn hơn

Từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở chính thức được điều chỉnh tăng từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP. Sự thay đổi này có tác động trực tiếp đến nhiều chế độ BHXH, trong đó có mức trần đóng BHXH tự nguyện.

Theo Công văn 1819/BHXH-QLT, việc thu BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo mức lương cơ sở mới được triển khai từ ngày 01/7/2026. Đối với người tham gia BHXH tự nguyện, Công văn nêu rõ người tham gia được lựa chọn mức thu nhập tháng cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở mới làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện.

Như vậy, với mức lương cơ sở mới là 2.530.000 đồng/tháng, mức thu nhập tháng cao nhất làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện từ ngày 01/7/2026 sẽ là: 2.530.000 đồng/tháng * 20 = 50.600.000 đồng/tháng. Mức này cao hơn đáng kể so với mức tối đa trước thời điểm 01/7/2026 là 46,8 triệu đồng/tháng (2.340.000 đồng/tháng * 20). Việc tăng mức trần đóng BHXH tự nguyện mở ra cơ hội lớn hơn cho người dân có thu nhập cao tích lũy cho tuổi già, đảm bảo một cuộc sống an nhàn và ổn định hơn khi về hưu.

Kết luận

Những chính sách bảo hiểm mới có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 thể hiện sự nỗ lực của Nhà nước trong việc hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội, mang lại nhiều quyền lợi thiết thực cho người dân và doanh nghiệp. Việc nắm rõ các quy định này không chỉ giúp bạn bảo vệ quyền lợi của mình mà còn góp phần xây dựng một xã hội công bằng và phát triển bền vững. Hãy luôn cập nhật thông tin pháp luật để đảm bảo cuộc sống của bạn được bảo vệ tốt nhất.