(Hệ thống Pháp luật) - Nhằm tăng cường năng lực cho các doanh nghiệp xây dựng nội địa và siết chặt kỷ cương trong hoạt động nhận thầu của các tổ chức, cá nhân ngoại quốc, Bộ Xây dựng đã chính thức ban hành Thông tư 01/2012/TT-BXD. Đây được xem là một bước đi quyết liệt để minh bạch hóa thị trường xây dựng Việt Nam trong bối cảnh hội nhập sâu rộng năm 2012.

Yêu cầu bắt buộc về thầu phụ Việt Nam: "Cửa hẹp" cho nhà thầu ngoại?

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Điều 8 Thông tư 01/2012/TT-BXD chính là quy định về việc từ chối cấp giấy phép thầu. Theo đó, nhà thầu nước ngoài sẽ không được xem xét cấp phép nếu không sử dụng thầu phụ Việt Nam theo hồ sơ đã được cấp phép trước đó.

Quy định này không chỉ dừng lại ở việc khuyến khích mà đã trở thành một điều kiện bắt buộc để đảm bảo quyền lợi và tạo cơ hội việc làm, chuyển giao công nghệ cho các đơn vị trong nước. Nếu nhà thầu ngoại "lờ" đi cam kết này, họ sẽ đối mặt với nguy cơ bị đình chỉ công việc hoặc thậm chí là thu hồi giấy phép thầu.

Hồ sơ và quy trình cấp phép: Minh bạch và chặt chẽ

Theo Điều 1 và Điều 2 của Thông tư, hồ sơ đề nghị cấp giấy phép thầu được phân loại rõ rệt cho tổ chức và cá nhân. Nhà thầu phải nộp 01 bộ hồ sơ gốc và 01 bộ hồ sơ sao, bao gồm các tài liệu quan trọng như:

• Đơn đề nghị cấp giấy phép thầu (theo mẫu).
• Bản sao có chứng thực văn bản về kết quả đấu thầu hoặc quyết định chọn thầu hoặc hợp đồng giao nhận thầu hợp pháp.
• Báo cáo kinh nghiệm hoạt động xây dựng trong 3 năm gần nhất.
• Hợp đồng liên danh hoặc hợp đồng với thầu phụ Việt Nam.

Về thời gian giải quyết, Điều 3 quy định cơ quan cấp phép có 05 ngày để xem xét tính hợp lệ của hồ sơ và 15 ngày làm việc để chính thức cấp giấy phép thầu kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Nghĩa vụ sau cấp phép: Văn phòng điều hành và chế độ báo cáo

Sau khi cầm trên tay giấy phép thầu, trách nhiệm của nhà thầu ngoại vẫn chưa dừng lại. Điều 7 yêu cầu nhà thầu phải lập Văn phòng điều hành tại nơi có dự án và đăng ký đầy đủ thông tin liên lạc với các cơ quan quản lý.

Đặc biệt, chế độ báo cáo định kỳ vào ngày 20 tháng 6 và tháng 12 hàng năm là bắt buộc. Việc không thực hiện báo cáo từ 3 kỳ trở lên sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng là không được xem xét cấp giấy phép cho các công việc tiếp theo.

"Nhà thầu bị thu hồi giấy phép thầu khi không khắc phục các vi phạm sau khi đã có văn bản yêu cầu của các cơ quan quản lý nhà nước liên quan từ 2 lần trở lên hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính từ lần thứ 3 trở lên." - Trích Điều 9 Thông tư 01/2012/TT-BXD.

Thông tư này chính thức có hiệu lực từ ngày 26/06/2012, thay thế cho Thông tư số 05/2004/TT-BXD. Đây là lời cảnh báo đanh thép cho các nhà thầu nước ngoài về việc tuân thủ nghiêm túc pháp luật Việt Nam nếu muốn tiếp tục hiện diện tại thị trường đầy tiềm năng này.