Bước sang tháng 3/2026, môi trường kinh doanh tại Việt Nam hứa hẹn sẽ có những chuyển biến tích cực khi hàng loạt văn bản pháp luật quan trọng chính thức đi vào cuộc sống. Những thay đổi này không chỉ tháo gỡ nút thắt về thủ tục hành chính mà còn tạo ra cơ chế bảo vệ, hỗ trợ doanh nghiệp trong những giai đoạn khó khăn nhất. Cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước những vận hội mới nhưng cũng cần chủ động rà soát để thích ứng với các quy định quản lý chặt chẽ hơn.

1. Luật Phục hồi, phá sản 2025: Ưu tiên "hồi sinh" doanh nghiệp gặp khó khăn

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất là việc Luật Phục hồi, phá sản 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/3/2026. Thay thế cho Luật Phá sản 2014 cũ kỹ, văn bản mới này mang một tư duy tiếp cận hoàn toàn khác biệt và nhân văn hơn: Không chỉ đơn thuần là giải thể hay thanh lý tài sản, mà trọng tâm là tìm mọi cách để hỗ trợ doanh nghiệp tái cấu trúc và phục hồi hoạt động sản xuất kinh doanh.

Theo quy định cụ thể tại Điều 4 Luật Phục hồi, phá sản 2025, Nhà nước cam kết thực hiện các chính sách hỗ trợ thiết thực về thuế, phí, tín dụng, lãi suất, đất đai, công nghệ và chuyển đổi số cho các đơn vị đang thực hiện thủ tục phục hồi. Đây được xem là bệ đỡ tài chính vô cùng quan trọng giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khủng hoảng dòng tiền.

Đặc biệt, cơ chế áp dụng thủ tục phục hồi rút gọn quy định tại Điều 68 Luật Phục hồi, phá sản 2025 sẽ là "phao cứu sinh" cực kỳ hữu hiệu cho các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Theo đó, Tòa án sẽ xem xét áp dụng thủ tục rút gọn trong vòng 10 ngày kể từ ngày thụ lý đơn đối với các doanh nghiệp có dưới 20 chủ nợ không có bảo đảm và tổng nợ gốc dưới 10 tỷ đồng. Quy định này giúp tiết kiệm tối đa thời gian, chi phí và giảm bớt gánh nặng thủ tục tố tụng rườm rà.

2. Luật Đầu tư 2025: Cởi trói mạnh mẽ cho dòng vốn ngoại

Song song với đó, Luật Đầu tư 2025 (thay thế Luật Đầu tư 2020) cũng mang đến những làn gió mới đầy khởi sắc cho môi trường đầu tư tại Việt Nam. Đáng chú ý nhất là quy định mang tính đột phá tại khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư 2025, cho phép nhà đầu tư nước ngoài được phép thành lập tổ chức kinh tế để thực hiện dự án đầu tư trước khi thực hiện thủ tục cấp hoặc điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, miễn là đáp ứng đầy đủ các điều kiện tiếp cận thị trường.

Sự thay đổi này giúp loại bỏ quy trình "con gà có trước hay quả trứng có trước" vốn gây nhiều phiền hà cho các nhà đầu tư quốc tế trước đây. Việc đơn giản hóa thủ tục và cắt giảm danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc cải thiện chỉ số năng lực cạnh tranh quốc gia (PCI) và thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao.

3. Siết chặt quản lý nhưng linh hoạt trong vận hành thực tế

Bên cạnh các đạo luật lớn mang tính định hướng vĩ mô, các doanh nghiệp cũng cần đặc biệt lưu ý đến các văn bản hướng dẫn thi hành có hiệu lực trong thời gian này, tiêu biểu là Nghị định 58/2026/NĐ-CP ban hành ngày 13/02/2026.

Nghị định này thực hiện sửa đổi, bổ sung một loạt quy định liên quan đến điều kiện an ninh trật tự đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và công tác quản lý, sử dụng con dấu của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại quy trình đăng ký mẫu con dấu, đảm bảo tính pháp lý chặt chẽ trong các giao dịch dân sự, thương mại và tránh các rủi ro tranh chấp không đáng có phát sinh từ việc sử dụng con dấu không đúng quy chuẩn mới.

4. Lời khuyên thực tiễn từ chuyên gia pháp lý

Để tận dụng tối đa các ưu thế từ làn sóng cải cách chính sách này, các chuyên gia pháp lý khuyến nghị cộng đồng doanh nghiệp cần thực hiện ngay các bước sau:

• Chủ động rà soát sức khỏe tài chính: Đối với các doanh nghiệp đang gặp khó khăn về dòng tiền, cần nghiên cứu kỹ phương án tái cấu trúc theo Luật Phục hồi, phá sản 2025 để chủ động nộp đơn yêu cầu phục hồi trước khi tình hình trở nên quá tồi tệ.
• Chuẩn bị sẵn sàng hồ sơ pháp lý: Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) cần cập nhật quy trình thành lập tổ chức kinh tế mới để rút ngắn thời gian gia nhập thị trường.
• Chuẩn hóa quy trình nội bộ: Rà soát lại việc quản lý con dấu và các điều kiện an ninh trật tự theo Nghị định 58/2026/NĐ-CP để đảm bảo tuân thủ tuyệt đối quy định pháp luật hiện hành.

Nhìn chung, loạt chính sách mới từ tháng 3/2026 thực sự là một luồng sinh khí mới giúp doanh nghiệp "dễ thở" hơn, tạo bệ phóng vững chắc cho sự bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn tiếp theo của nền kinh tế.