Ngày 05/02/2020 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng đối với các thương nhân kinh doanh đồ uống có cồn tại Việt Nam khi Nghị định 17/2020/NĐ-CP chính thức có hiệu lực. Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là việc tách biệt và đơn giản hóa tối đa các điều kiện đối với hoạt động kinh doanh rượu có độ cồn dưới 5,5 độ (thường được gọi là rượu nhẹ).

Kinh doanh rượu nhẹ dưới 5,5 độ được hưởng nhiều ưu đãi về thủ tục hành chính từ năm 2020 (ảnh minh họa)

Sự khác biệt căn bản giữa rượu trên và dưới 5,5 độ

Trước đây, theo quy định tại Nghị định 105/2017/NĐ-CP, các quy định về kinh doanh rượu thường áp dụng chung hoặc có sự phân biệt chưa thực sự rõ nét, gây khó khăn cho các doanh nghiệp kinh doanh các loại rượu nhẹ như cider, rượu trái cây hay các loại rượu vang nồng độ thấp. Tuy nhiên, với sự ra đời của Nghị định 17/2020/NĐ-CP, Chính phủ đã bổ sung riêng một chương về kinh doanh rượu có độ cồn dưới 5,5 độ.

Việc phân loại này không chỉ giúp cơ quan quản lý nhà nước kiểm soát chặt chẽ hơn các loại rượu mạnh có nguy cơ gây hại cao, mà còn tạo không gian thông thoáng cho các sản phẩm rượu nhẹ vốn có xu hướng tiêu dùng lành mạnh hơn phát triển.

Điều kiện sản xuất và bán rượu nhẹ: Chỉ cần tuân thủ an toàn thực phẩm

Theo quy định mới, để được sản xuất và bán rượu có độ cồn dưới 5,5 độ, các chủ thể kinh doanh chỉ cần đáp ứng các tiêu chí cơ bản sau:

• Là doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoặc hộ kinh doanh được thành lập hợp pháp.
• Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm.

Đây được xem là một bước "cởi trói" thực sự khi các rào cản về giấy phép con phức tạp đã được lược bỏ, thay vào đó là sự tập trung vào chất lượng sản phẩm và sức khỏe người tiêu dùng thông qua các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

Quy trình sản xuất rượu nhẹ phải đảm bảo các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn thực phẩm (ảnh minh họa)

Thủ tục đăng ký đơn giản tại cấp huyện

Thay vì phải trải qua các quy trình thẩm định và cấp phép đa tầng, thương nhân sản xuất rượu có độ cồn dưới 5,5 độ hiện nay chỉ cần thực hiện đăng ký với cơ quan chức năng tại địa phương. Cụ thể:

Thương nhân phải đăng ký với Phòng Kinh tế hoặc Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện nơi thương nhân đặt cơ sở sản xuất.

Việc phân cấp quản lý về cấp huyện giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí đi lại, đồng thời giúp chính quyền địa phương sâu sát hơn trong việc quản lý các cơ sở sản xuất trên địa bàn.

Quy định về nhập khẩu rượu nhẹ

Đối với hoạt động nhập khẩu, bên cạnh việc đáp ứng các điều kiện về tư cách pháp nhân và an toàn thực phẩm, thương nhân cần lưu ý một quy định bắt buộc là rượu nhập khẩu vào Việt Nam phải qua các cửa khẩu quốc tế. Điều này nhằm đảm bảo công tác kiểm soát chất lượng, nguồn gốc xuất xứ và thực hiện các nghĩa vụ về thuế đối với mặt hàng đặc thù này.

Đánh giá tác động của chính sách mới

Việc tách riêng và đơn giản hóa thủ tục kinh doanh rượu dưới 5,5 độ cho thấy tư duy quản lý linh hoạt của Chính phủ trong bối cảnh hội nhập. Nó không chỉ thúc đẩy sản xuất trong nước, khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển đổi sang mô hình chuyên nghiệp mà còn đa dạng hóa thị trường đồ uống, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng về các sản phẩm rượu nhẹ, chất lượng cao.

Quy định này tại Nghị định 17/2020/NĐ-CP đã đi vào cuộc sống từ đầu năm 2020, góp phần quan trọng vào việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực công thương.