Sự bùng nổ của thương mại điện tử (TMĐT) tại Việt Nam trong những năm qua đã mang lại cơ hội lớn cho hàng triệu hộ kinh doanh và cá nhân. Tuy nhiên, đi kèm với đó là những thách thức không nhỏ trong công tác quản lý thuế, đảm bảo sự công bằng và minh bạch. Để giải quyết vấn đề này, Chính phủ đang khẩn trương xây dựng khung pháp lý mới nhằm "siết" chặt quản lý thuế đối với các hoạt động kinh doanh trên nền tảng số.

"Siết" quản lý thuế thương mại điện tử: Khi nào áp dụng?

Theo Quyết định 1610/QĐ-TTg ban hành ngày 19/12/2024, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Tài chính chủ trì soạn thảo Nghị định quy định quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Thời gian dự kiến trình Chính phủ là vào tháng 3/2025.

Đây là một trong những văn bản quy định chi tiết quan trọng nhất nhằm thi hành Luật sửa đổi Luật Chứng khoán, Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập, Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Luật Quản lý thuế, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Dự trữ quốc gia, Luật Xử lý vi phạm hành chính 2024 (thường gọi là Luật sửa đổi 9 Luật).

Những thay đổi cốt lõi từ Luật sửa đổi 9 Luật

Căn cứ pháp lý cho Nghị định mới này nằm tại Điều 6 của Luật sửa đổi 9 Luật, nơi thực hiện sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng của Luật Quản lý thuế 2019. Cụ thể, tại khoản 5 Điều 6, pháp luật đã bổ sung quy định về trách nhiệm của các sàn TMĐT.

"Đối với hộ, cá nhân có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số thì tổ chức là nhà quản lý sàn giao dịch thương mại điện tử, nhà quản lý nền tảng số có chức năng thanh toán... thực hiện khấu trừ, nộp thuế thay, kê khai số thuế đã khấu trừ cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh."

Quy định này nhằm chuyển dịch trách nhiệm kê khai và nộp thuế từ hàng triệu cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ sang các đầu mối quản lý sàn, giúp cơ quan thuế kiểm soát dòng tiền và doanh thu một cách chính xác hơn.

Sàn thương mại điện tử sẽ phải nộp thuế thay người bán?

Đây là điểm mới đáng chú ý nhất và cũng là nội dung trọng tâm mà Nghị định sắp tới sẽ hướng dẫn chi tiết. Theo điểm b khoản 5 Điều 6, Chính phủ sẽ quy định cụ thể về:

• Phạm vi trách nhiệm và cách thức các tổ chức quản lý sàn TMĐT thực hiện khấu trừ, nộp thuế thay.
• Hồ sơ, thủ tục khai thuế, nộp thuế và hoàn thuế của các hộ, cá nhân kinh doanh online.
• Cơ chế phối hợp cung cấp thông tin giữa sàn TMĐT và cơ quan thuế.

Danh mục các Nghị định quan trọng khác sắp ban hành

Ngoài Nghị định về thuế TMĐT, Quyết định 1610/QĐ-TTg còn ấn định lộ trình ban hành nhiều văn bản quan trọng khác:

• Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 155/2020/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán 2019.
• Nghị định quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ (thay thế các Nghị định 153/2020/NĐ-CP, 65/2022/NĐ-CP và 08/2023/NĐ-CP).
• Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 138/2024/NĐ-CP về lập dự toán, quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước.
• Nghị định quy định việc sắp xếp, xử lý tài sản công là nhà đất theo Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017.

Việc ban hành đồng bộ các Nghị định này sẽ tạo ra hành lang pháp lý chặt chẽ, giúp minh bạch hóa các hoạt động kinh tế, đặc biệt là trong lĩnh vực tài chính và thương mại điện tử, vốn đang có nhiều biến động phức tạp.