Bước sang năm 2020, cộng đồng kế toán tại Việt Nam sẽ phải đối mặt với những thay đổi mang tính bước ngoặt trong quy định pháp luật. Những điều chỉnh này không chỉ tác động đến quy trình làm việc hàng ngày mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tiêu chuẩn tuyển dụng và chế độ tiền lương của đội ngũ kế toán viên. Dưới đây là tổng hợp chi tiết 4 thay đổi lớn nhất mà mọi cá nhân và tổ chức hành nghề kế toán cần đặc biệt lưu ý.

1. Cắt giảm thủ tục hành chính: Bãi bỏ báo cáo duy trì điều kiện hành nghề

Một trong những tin vui nhất đối với các kế toán viên hành nghề là việc nới lỏng các thủ tục báo cáo định kỳ. Theo quy định tại Thông tư 44/2019/TT-BTC (có hiệu lực từ 01/01/2020), Bộ Tài chính đã chính thức bãi bỏ yêu cầu gửi báo cáo duy trì điều kiện hành nghề hàng năm.

Trước đây, kế toán viên hành nghề phải gửi báo cáo này chậm nhất vào ngày 31/8 hàng năm. Việc bãi bỏ quy định này giúp giảm bớt gánh nặng hồ sơ, giấy tờ, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các cá nhân và doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kế toán tập trung vào chuyên môn.

2. Siết chặt tiêu chuẩn công chức: Ngừng tuyển dụng ngạch kế toán viên sơ cấp

Đối với khu vực công, Thông tư 77/2019/TT-BTC đã đưa ra những thay đổi căn bản về ngạch bậc. Đáng chú ý nhất là việc loại bỏ chức danh công chức đối với ngạch kế toán viên cao đẳng và kế toán viên sơ cấp.

Cụ thể, tại khoản 4 Điều 24 nhấn mạnh: “Các cơ quan quản lý, sử dụng công chức không thực hiện việc tuyển dụng công chức ngạch kế toán viên sơ cấp, không thực hiện chuyển ngạch công chức sang ngạch kế toán viên sơ cấp kể từ ngày 01/01/2020”.

Điều này cho thấy xu hướng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành kế toán trong bộ máy nhà nước. Bên cạnh đó, quy định mới cũng cập nhật bảng lương công chức kế toán năm 2020 với mức cao nhất có thể lên tới 11,25 triệu đồng/tháng.

3. Đổi mới toàn diện chế độ kế toán ngân sách và tài chính xã

Nhằm minh bạch hóa tài chính cấp cơ sở, Thông tư 70/2019/TT-BTC quy định chế độ kế toán mới cho các xã, phường, thị trấn. Các điểm mới bao gồm:

• Mỗi xã chỉ được sử dụng duy nhất một hệ thống sổ kế toán cho một kỳ kế toán năm.
• Phải mở sổ kế toán để ghi chép toàn bộ các nghiệp vụ kinh tế phát sinh một cách hệ thống.
• Áp dụng thống nhất 16 mẫu chứng từ kế toán mới trên phạm vi cả nước.

Việc lập báo cáo tài chính giờ đây yêu cầu sự khắt khe hơn về nguyên tắc và phương pháp, đòi hỏi kế toán xã phải nâng cao năng lực chuyên môn để đáp ứng yêu cầu quản lý ngân sách hiện đại.

4. Hướng dẫn mới về kế toán tài sản kết cấu hạ tầng

Cuối cùng, Thông tư 76/2019/TT-BTC mang đến khung pháp lý chi tiết cho việc hạch toán tài sản kết cấu hạ tầng giao thông và thủy lợi do Nhà nước đầu tư. Quy định này áp dụng cho các doanh nghiệp được giao quản lý, khai thác các tài sản này, đảm bảo việc theo dõi giá trị tài sản công được chính xác và chặt chẽ hơn.

Lời khuyên cho dân kế toán: Trước những thay đổi dồn dập này, các kế toán viên cần chủ động cập nhật kiến thức, rà soát lại các quy trình tại đơn vị mình để tránh những sai sót pháp lý không đáng có trong năm mới 2020.