Từ ngày 01/7/2020, thị trường lao động trong khu vực công chứng kiến một bước ngoặt lớn khi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức 2019 chính thức có hiệu lực thi hành. Một trong những vấn đề thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận, đặc biệt là các bạn trẻ, chính là cơ chế tuyển dụng đối với sinh viên tốt nghiệp xuất sắc. Liệu tấm bằng đỏ có giúp các bạn được "tuyển thẳng" vào bộ máy Nhà nước mà không cần qua thi cử?

Cơ chế "tuyển dụng đặc biệt": Những ai được tiếp nhận không qua thi tuyển?

Thực tế, thuật ngữ "tuyển thẳng" thường được hiểu là hình thức tiếp nhận vào làm công chức mà không phải trải qua kỳ thi tuyển hay xét tuyển thông thường. Theo quy định tại khoản 5 Điều 1 Luật sửa đổi Luật Cán bộ, công chức 2019, người đứng đầu cơ quan quản lý công chức có quyền quyết định tiếp nhận các đối tượng sau vào làm công chức nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn:

• Viên chức đang công tác tại các đơn vị sự nghiệp công lập;
• Cán bộ, công chức cấp xã có nguyện vọng chuyển lên cấp huyện trở lên;
• Người hưởng lương trong lực lượng vũ trang nhân dân (Quân đội, Công an) và người làm việc trong tổ chức cơ yếu;
• Người giữ chức danh lãnh đạo, quản lý trong doanh nghiệp Nhà nước (nắm giữ trên 50% vốn điều lệ);
• Người từng là cán bộ, công chức sau đó được điều động, luân chuyển sang các tổ chức khác.

Đặc biệt, các đối tượng này (trừ người từng là công chức) phải có ít nhất 05 năm công tác phù hợp với vị trí tiếp nhận và không trong thời gian bị kỷ luật. Đây là sự kế thừa và nâng tầm từ quy định tại Nghị định 161/2018/NĐ-CP trước đó.

Sinh viên xuất sắc: Được "xét tuyển" thay vì "tuyển thẳng"

Nhiều người lầm tưởng sinh viên xuất sắc sẽ thuộc nhóm "tuyển thẳng" nêu trên. Tuy nhiên, theo quy định mới nhất áp dụng từ 08/07/2020, sinh viên tốt nghiệp xuất sắc và cán bộ khoa học trẻ thuộc diện được tuyển dụng thông qua hình thức xét tuyển.

Cụ thể, khoản 5 Điều 1 Luật sửa đổi 2019 đã bổ sung thêm các đối tượng được xét tuyển vào công chức bao gồm:

1. Người cam kết tình nguyện làm việc từ 05 năm trở lên ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn;
2. Sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, cán bộ khoa học trẻ (theo chính sách thu hút nhân tài);
3. Người học theo chế độ cử tuyển theo quy định của Luật Giáo dục 2019.

Mặc dù không phải là "tuyển thẳng" theo nghĩa tiếp nhận đặc biệt, nhưng hình thức xét tuyển dành cho sinh viên xuất sắc mang lại lợi thế cực lớn. Thay vì phải thi tuyển 2 vòng gắt gao với tỷ lệ chọi cao, các ứng viên này sẽ được đánh giá dựa trên kết quả học tập, nghiên cứu và phỏng vấn về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.

"Việc tuyển dụng đối với sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, cán bộ khoa học trẻ được thực hiện theo quy định của Chính phủ." - Trích dẫn quy định tại Luật Cán bộ, công chức.

Chính sách thu hút nhân tài theo Nghị định 140/2017/NĐ-CP

Để cụ thể hóa ưu tiên này, Nghị định 140/2017/NĐ-CP quy định rất rõ tiêu chuẩn để một sinh viên được hưởng chính sách "trải thảm đỏ":

• Tốt nghiệp đại học loại xuất sắc tại cơ sở giáo dục đại học ở trong nước hoặc nước ngoài được công nhận về văn bằng, chứng chỉ theo quy định của pháp luật;
• Kết quả học tập và rèn luyện xuất sắc trong toàn bộ quá trình học tập;
• Độ tuổi không quá 30 tuổi.

Ngoài việc được xét tuyển, những cá nhân này khi trúng tuyển còn được hưởng chế độ phụ cấp tăng thêm và lộ trình thăng tiến nhanh hơn so với công chức thông thường. Đây chính là nỗ lực của Nhà nước trong việc trẻ hóa và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức trong thời kỳ mới.

Tóm lại, tính đến thời điểm tháng 7/2020, sinh viên xuất sắc không được tuyển thẳng (theo diện tiếp nhận không qua thi) mà được ưu tiên xét tuyển. Đây vẫn là một cánh cửa rộng mở và đầy hứa hẹn cho những nhân tài muốn cống hiến trong khu vực công.