Chính phủ vừa ban hành một chính sách quan trọng nhằm hiện đại hóa hạ tầng giao thông quốc gia. Theo đó, kể từ ngày 01/8/2020, Quyết định 19/2020/QĐ-TTg về thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ theo hình thức điện tử không dừng sẽ chính thức có hiệu lực thi hành, thay thế cho Quyết định 07/2017/QĐ-TTg trước đây.

Lộ trình dán thẻ đầu cuối và ưu đãi miễn phí lần đầu

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại khoản 3 Điều 9 Quyết định 19/2020/QĐ-TTg chính là chính sách khuyến khích người dân tham gia hệ thống ETC. Cụ thể, chủ phương tiện sẽ không phải trả chi phí gắn thẻ đầu cuối cho lần lắp đặt đầu tiên nếu thực hiện trước ngày 31/12/2021.

Tuy nhiên, sau mốc thời gian này, tức là từ ngày 31/12/2021 trở đi, việc gắn thẻ sẽ trở thành dịch vụ có thu phí. Chủ phương tiện sẽ phải tự chi trả chi phí gắn thẻ cho nhà cung cấp dịch vụ thu phí. Đây là nỗ lực của Chính phủ nhằm đẩy nhanh tiến độ phủ sóng thu phí không dừng trên toàn quốc, giảm thiểu ùn tắc tại các trạm BOT.

Đối tượng bắt buộc và địa điểm dán thẻ

Theo quy định tại Điều 9 Quyết định 19/2020/QĐ-TTg, không chỉ các xe kinh doanh vận tải mà tất cả phương tiện giao thông đường bộ thuộc đối tượng chịu phí và cả các phương tiện được miễn phí (như xe cứu thương, xe cứu hỏa, xe chuyên dùng an ninh...) đều phải gắn thẻ đầu cuối.

Chủ xe có thể thực hiện việc gắn thẻ tại:

• Các đơn vị đăng kiểm xe cơ giới trên toàn quốc.
• Các đại lý do nhà cung cấp dịch vụ thu phí (như VETC hoặc VDTC) ủy quyền.
• Đối với xe quân đội, công an, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an sẽ phối hợp thực hiện gắn thẻ riêng.

Sử dụng tài khoản thu phí và chứng từ điện tử

Mỗi phương tiện khi gắn thẻ sẽ được nhà cung cấp dịch vụ mở một tài khoản thu phí. Điểm mới tại khoản 2 Điều 10 Quyết định 19/2020/QĐ-TTg cho phép một tài khoản thu phí có thể chi trả cho nhiều phương tiện khác nhau, nhưng mỗi phương tiện chỉ được liên kết với một tài khoản duy nhất.

Về vấn đề hóa đơn, Điều 16 Quyết định 19/2020/QĐ-TTg khẳng định:

"Chứng từ thu phí điện tử không dừng được phát hành dưới dạng chứng từ điện tử. Chứng từ thu phí điện tử không dừng phải có chữ ký điện tử của đơn vị phát hành theo quy định của pháp luật. Không sử dụng chứng từ giấy cho việc thu phí điện tử không dừng."

Thời hạn cuối cùng cho các trạm thu phí

Không chỉ áp đặt lộ trình cho chủ xe, Chính phủ cũng yêu cầu các nhà đầu tư BOT phải nghiêm túc thực hiện. Theo khoản 1 Điều 5 Quyết định 19/2020/QĐ-TTg, các trạm thu phí đang hoạt động mà chưa lắp đặt hệ thống ETC thì chậm nhất đến ngày 31/12/2020 phải chuyển sang hình thức này. Các dự án xây dựng mới chỉ được phép thu phí khi đã triển khai hệ thống điện tử không dừng.

Việc chuyển đổi sang thu phí không dừng không chỉ giúp minh bạch hóa nguồn thu mà còn mang lại lợi ích to lớn về kinh tế - xã hội, giảm ô nhiễm môi trường và tiết kiệm thời gian cho người tham gia giao thông. Chủ phương tiện nên tranh thủ thời gian ưu đãi để dán thẻ miễn phí trước khi quy định thu phí dán thẻ có hiệu lực.