Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 không chỉ là ngày hội toàn dân mà còn là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng để cử tri lựa chọn những đại biểu ưu tú, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân. Trong bối cảnh đất nước đang chuẩn bị bước vào kỳ bầu cử mới, việc nắm vững các quy định về thời gian và quy trình bỏ phiếu là quyền lợi và trách nhiệm của mỗi công dân.

Ngày bầu cử toàn quốc được ấn định vào thời điểm nào?

Theo quy định tại Điều 4 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015, Quốc hội là cơ quan có thẩm quyền quyết định ngày bầu cử toàn quốc đối với cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp.

Đồng thời, Điều 5 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015 cũng nêu rõ nguyên tắc:

Ngày bầu cử phải là ngày Chủ nhật và được công bố chậm nhất là 115 ngày trước ngày bầu cử.

Cụ thể hóa các quy định trên, ngày 17/11/2020, Quốc hội đã chính thức ban hành Nghị quyết 133/2020/QH14. Theo đó, ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 được ấn định vào Chủ nhật, ngày 23 tháng 5 năm 2021.

Không khí chuẩn bị cho ngày hội bầu cử toàn dân (ảnh minh họa)

Khung giờ bỏ phiếu và quy định về thời gian tại khu vực bỏ phiếu

Việc bỏ phiếu trong ngày bầu cử không diễn ra tùy tiện mà tuân thủ khung giờ nghiêm ngặt để đảm bảo tính minh bạch và thống nhất. Thông thường, việc bỏ phiếu bắt đầu từ 07 giờ sáng và kết thúc vào 07 giờ tối cùng ngày. Tuy nhiên, tùy vào tình hình thực tế tại địa phương, Tổ bầu cử có quyền quyết định bắt đầu sớm hơn (nhưng không trước 05 giờ sáng) hoặc kết thúc muộn hơn (nhưng không quá 09 giờ tối).

Cử tri cần lưu ý sắp xếp thời gian để thực hiện quyền công dân của mình trong khung giờ quy định. Tại các khu vực bỏ phiếu, danh sách cử tri và thông tin các ứng cử viên sẽ được niêm yết công khai để người dân có điều kiện nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi đặt bút gạch tên, chọn người đại diện.

Hòm phiếu được chuẩn bị chu đáo tại các điểm bầu cử (ảnh minh họa)

Kịch bản ứng phó: Khi nào được bỏ phiếu sớm hoặc hoãn bầu cử?

Pháp luật luôn dự phòng các tình huống bất khả kháng để đảm bảo quyền bầu cử của mọi công dân không bị gián đoạn. Theo Điều 72 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015, trong trường hợp đặc biệt cần hoãn ngày bỏ phiếu hoặc bỏ phiếu sớm hơn ngày quy định, Ủy ban bầu cử cấp tỉnh phải trình Hội đồng bầu cử quốc gia xem xét, quyết định.

Đặc biệt, trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 vẫn còn những diễn biến phức tạp vào đầu năm 2021, Bộ Nội vụ đã ban hành Thông tư 01/2021/TT-BNV hướng dẫn chi tiết các phương án tổ chức bầu cử an toàn:

• Trường hợp dịch bệnh bùng phát: Các địa phương chủ động xây dựng phương án đưa hòm phiếu phụ đến tận nơi ở, khu vực cách ly để cử tri thực hiện quyền bầu cử mà vẫn đảm bảo quy định phòng dịch.
• Trường hợp thiên tai, mưa lũ nghiêm trọng: Nếu địa hình bị chia cắt khiến cử tri không thể đến phòng bỏ phiếu, Tổ bầu cử sẽ có kế hoạch mang hòm phiếu phụ đến từng hộ gia đình.

Những hướng dẫn kịp thời này cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng của các cơ quan chức năng, quyết tâm tổ chức một kỳ bầu cử thành công, dân chủ và an toàn tuyệt đối cho nhân dân.

Lời kết

Ngày 23/5/2021 sẽ là dấu mốc quan trọng trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Việc hiểu rõ các quy định về ngày bầu cử và các tình huống phát sinh không chỉ giúp cử tri chủ động thực hiện quyền lợi của mình mà còn góp phần vào thành công chung của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026.