Ngày 25/08/2018, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ký ban hành Nghị quyết 110/NQ-CP về một số nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách liên quan đến đầu tư xây dựng. Đây được xem là một bước đi quyết liệt nhằm cải thiện môi trường đầu tư, đặc biệt là giải quyết những mâu thuẫn chồng chéo giữa các đạo luật lớn đang gây khó cho doanh nghiệp.

Sự mâu thuẫn "khó đỡ" giữa Luật Đất đai và Luật Đầu tư

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất được chỉ ra tại Nghị quyết này chính là sự thiếu thống nhất trong quy định về xử lý các dự án chậm triển khai. Theo quy định tại điểm i khoản 1 Điều 64 Luật Đất đai 2013, đất được giao hoặc cho thuê để thực hiện dự án đầu tư mà không được sử dụng trong 12 tháng liên tục hoặc chậm tiến độ 24 tháng thì chủ đầu tư được gia hạn thêm 24 tháng. Chỉ sau khi hết thời hạn gia hạn mà vẫn chưa đưa đất vào sử dụng thì Nhà nước mới thu hồi đất.

Tuy nhiên, đối chiếu với Điều 48 Luật Đầu tư 2014, dự án đầu tư có thể bị chấm dứt hoạt động nếu sau 12 tháng nhà đầu tư không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện theo tiến độ đăng ký mà không thuộc trường hợp được giãn tiến độ. Sự vênh nhau về thời gian (12 tháng so với 24-48 tháng) đã tạo ra sự lúng túng cho các cơ quan quản lý địa phương khi quyết định thu hồi dự án hay thu hồi đất.

"Thống nhất về thời gian chậm triển khai thực hiện dự án bị thu hồi đất giữa Luật Đất đai và Luật Đầu tư" - Trích nội dung chỉ đạo tại Nghị quyết 110/NQ-CP.

Nhiệm vụ trọng tâm: Sửa luật để khơi thông nguồn lực

Để khắc phục tình trạng này, Chính phủ giao Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan soạn thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai 2013. Hướng sửa đổi không chỉ dừng lại ở việc thống nhất thời gian thu hồi mà còn mở rộng các hình thức bảo đảm thực hiện dự án, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh và cải cách thủ tục hành chính.

Bên cạnh đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng có trách nhiệm nghiên cứu sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường 2014. Mục tiêu là cho phép thực hiện đồng thời thủ tục thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường với thủ tục thẩm định dự án và thiết kế xây dựng, thay vì phải chờ đợi tuần tự như trước đây, giúp rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị đầu tư.

Kiên quyết xử lý cán bộ nhũng nhiễu, gây khó khăn

Đáng chú ý, tại Nghị quyết này, Chính phủ nhấn mạnh yếu tố con người trong thực thi pháp luật. Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương phải kiên quyết xử lý nghiêm, kịp thời các tổ chức, cá nhân, đặc biệt là cán bộ, công chức cố tình cản trở, gây khó khăn hoặc làm chậm tiến độ thực hiện dự án.

Những cán bộ yếu kém về năng lực, suy thoái đạo đức, gây nhũng nhiễu tiêu cực sẽ bị thay thế kịp thời. Đây là thông điệp mạnh mẽ gửi đến đội ngũ công chức làm công tác đầu tư xây dựng, nhằm đảm bảo các chính sách tháo gỡ khó khăn thực sự đi vào cuộc sống, hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp trong năm 2018 và các năm tiếp theo.

Việc ban hành Nghị quyết 110/NQ-CP được kỳ vọng sẽ tạo ra một làn sóng cải cách mới, giúp các dự án đầu tư xây dựng không còn bị "mắc kẹt" trong mê cung của những quy định chồng chéo, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.