Trong những ngày vừa qua, dư luận đặc biệt quan tâm đến thông tin về dự thảo Nghị định mới quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức. Theo ghi nhận vào ngày 18/03/2026, lộ trình tăng lương cơ sở lên 2.530.000 đồng từ ngày 01/07/2026 đã trở thành tâm điểm thảo luận tại các cơ quan, đơn vị. Đây không chỉ là một con số, mà là minh chứng cho sự nỗ lực của Chính phủ trong việc cải thiện đời sống cho đội ngũ cán bộ, công chức.

Đội ngũ cán bộ, công chức Việt Nam trong môi trường làm việc hiện đại (ảnh minh họa)

Bước ngoặt trong chính sách tiền lương và thưởng từ năm 2026

Việc điều chỉnh mức lương cơ sở từ 2.340.000 đồng (hiện đang áp dụng theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP) lên mức 2.530.000 đồng dự kiến áp dụng từ 01/07/2026 là một bước đi chiến lược. Theo các chuyên gia pháp lý, sự thay đổi này nhằm bù đắp trượt giá và nâng cao vị thế của khu vực công.

Điểm đột phá nhất trong dự thảo lần này chính là cơ chế tiền thưởng. Lần đầu tiên, một quỹ tiền thưởng riêng biệt được thiết lập, tách khỏi quỹ lương cơ bản. Điều này giúp giải quyết bài toán "cào bằng" vốn tồn tại bấy lâu nay, tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh và thúc đẩy hiệu quả công việc trong bộ máy hành chính nhà nước.

Những đối tượng nào được thụ hưởng chế độ tiền thưởng mới?

Theo dự thảo, phạm vi đối tượng được hưởng chế độ tiền thưởng rất rộng, bao quát hầu hết các nhóm đang hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Cụ thể, căn cứ khoản 2 Điều 2 của quy định hiện hành và các nội dung kế thừa trong dự thảo mới, các nhóm đối tượng bao gồm:

• Cán bộ, công chức: Từ cấp Trung ương đến cấp xã, những người trực tiếp tham gia vào quá trình quản lý nhà nước và thực thi pháp luật theo Luật Cán bộ, công chức 2008.
• Viên chức: Làm việc trong các đơn vị sự nghiệp công lập như giáo dục, y tế, khoa học công nghệ.
• Lực lượng vũ trang: Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, chiến sĩ thuộc Quân đội nhân dân và Công an nhân dân.
• Người lao động hợp đồng: Những người làm việc trong cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập xếp lương theo Nghị định 204/2004/NĐ-CP.

Tuy nhiên, dự thảo cũng nêu rõ các trường hợp không được áp dụng chế độ tiền thưởng này là những người chỉ hưởng phụ cấp hoặc sinh hoạt phí mà không nằm trong danh sách trả lương chính thức của đơn vị.

Cận cảnh dự thảo văn bản về mức lương cơ sở và tiền thưởng mới (ảnh minh họa)

Hai hình thức thưởng "đột xuất" và "định kỳ": Công bằng và minh bạch

Cơ chế thưởng mới được thiết kế dựa trên hai trụ cột chính nhằm đảm bảo tính bao quát và kịp thời:

1. Thưởng đột xuất theo thành tích công tác: Đây là hình thức thưởng "nóng" dành cho những cá nhân, tập thể có những đóng góp đặc biệt, giải quyết được những nút thắt khó khăn trong công việc hoặc có những sáng kiến mang lại giá trị kinh tế - xã hội lớn.
2. Thưởng định kỳ hằng năm: Hình thức này gắn liền với công tác đánh giá cán bộ cuối năm. Kết quả xếp loại "Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ" hoặc "Hoàn thành tốt nhiệm vụ" sẽ là căn cứ trực tiếp để xét thưởng.

Một điểm cực kỳ quan trọng là mức tiền thưởng không bắt buộc phải tính theo hệ số lương hay bậc lương. Điều này có nghĩa là một công chức trẻ có thành tích xuất sắc hoàn toàn có thể nhận mức thưởng cao hơn một người có thâm niên nhưng chỉ hoàn thành nhiệm vụ ở mức trung bình.

Quỹ tiền thưởng 10% và quy chế riêng của từng cơ quan

Để hiện thực hóa chính sách này, dự thảo yêu cầu mỗi cơ quan, đơn vị phải tự xây dựng Quy chế tiền thưởng. Quy chế này không được trái với quy định chung nhưng phải phù hợp với đặc thù công việc của từng đơn vị. Quy chế phải quy định rõ:

• Tiêu chí cụ thể để xét thưởng đột xuất và định kỳ.
• Mức thưởng cho từng loại thành tích.
• Quy trình bình xét đảm bảo dân chủ, khách quan.

Quỹ tiền thưởng hằng năm được khống chế ở mức tối đa 10% tổng quỹ tiền lương cơ bản của đơn vị. Đây là một con số đáng kể, đủ để tạo ra sự thay đổi về thu nhập thực tế cho những người làm việc hiệu quả.

Điều 3 Dự thảo đề xuất: "Từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng. Việc sử dụng quỹ tiền thưởng phải đảm bảo đúng mục đích, công khai và không được chuyển nguồn sang năm sau nếu không có quy định đặc biệt."

So sánh với quy định hiện hành tại Nghị định 73/2024/NĐ-CP

Hiện nay, việc thực hiện tiền thưởng vẫn đang tuân theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP. Tuy nhiên, dự thảo mới đã khắc phục được những điểm còn mờ nhạt về cách thức quản lý quỹ. Cụ thể, dự thảo mới quy định rõ việc xử lý phần dư quỹ tiền thưởng: nếu là dư dự toán thì hủy, nếu là dư tạm ứng thì nộp ngân sách. Điều này tạo ra sự minh bạch tuyệt đối trong quản lý tài chính công.

Với bối cảnh thời gian hiện tại là tháng 3 năm 2026, việc chuẩn bị tâm thế và nắm vững các quy định mới này là vô cùng cần thiết đối với mỗi cán bộ, công chức để có thể phát huy tối đa năng lực, đóng góp cho sự phát triển chung và nhận được những đãi ngộ xứng đáng.