Môi trường học đường đang đứng trước một cuộc chuyển mình lớn trong cách tiếp cận giáo dục con người. Thay vì những hình phạt mang tính răn đe nặng nề, Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT vừa ban hành đã mở ra một chương mới đầy nhân văn, tập trung vào việc khích lệ và uốn nắn tâm hồn học sinh.

1. Thư khen – Luồng gió mới trong công tác khen thưởng

Một trong những điểm sáng nhất của quy định mới chính là việc bổ sung hình thức "Thư khen". Nếu như trước đây, khen thưởng thường gắn liền với những danh hiệu khô khan hay bảng danh dự, thì nay, sự tiến bộ dù là nhỏ nhất của học sinh cũng được ghi nhận một cách tinh tế.

Theo quy định tại Điều 9 Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT, thư khen được dành cho những học sinh có sự vượt lên chính mình hoặc có thành tích đột xuất. Điều này giúp xóa bỏ áp lực thành tích, thay vào đó là sự công nhận nỗ lực cá nhân.

Đáng chú ý, Thông tư mới đã bãi bỏ các danh hiệu cũ từ thời Thông tư 08/TT năm 1988 để phù hợp với thực tiễn giáo dục hiện đại.

2. "Lằn ranh đỏ" trong kỷ luật: Tuyệt đối không bạo lực

Pháp luật giáo dục hiện nay đặt quyền lợi và nhân phẩm của học sinh lên hàng đầu. Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT nghiêm cấm mọi hành vi kỷ luật mang tính bạo lực, xúc phạm danh dự hoặc gây ảnh hưởng tiêu cực đến thể chất và tinh thần của các em.

"Không sử dụng biện pháp kỷ luật mang tính bạo lực, xúc phạm nhân phẩm, danh dự, ảnh hưởng đến thể chất và tinh thần của học sinh."

Nguyên tắc này đòi hỏi giáo viên và nhà trường phải có sự bao dung, khách quan và thấu hiểu hoàn cảnh riêng biệt của từng học sinh, từ tâm sinh lý đến đặc điểm văn hóa vùng miền.

3. Phân loại vi phạm khoa học để có biện pháp giáo dục phù hợp

Thay vì liệt kê cứng nhắc các lỗi vi phạm, Điều 12 Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT đã phân loại hành vi vi phạm thành 3 mức độ rõ rệt:

• Mức độ 1: Tác hại đến bản thân học sinh.
• Mức độ 2: Ảnh hưởng tiêu cực trong phạm vi nhóm, lớp.
• Mức độ 3: Ảnh hưởng tiêu cực trong phạm vi toàn trường.

Việc phân loại này giúp các cơ sở giáo dục căn cứ vào tính chất và hậu quả thực tế để áp dụng các biện pháp nhắc nhở hoặc phê bình một cách công bằng nhất, dựa trên tinh thần của Luật Giáo dục 2019.

4. Xóa bỏ hình thức đuổi học – Cơ hội để sửa sai

Đây có lẽ là thay đổi mang tính cách mạng nhất. Các hình thức kỷ luật khắc nghiệt như đuổi học 1 tuần hay 1 năm đã chính thức bị bãi bỏ. Thay vào đó, quy trình kỷ luật mới tập trung vào việc giúp học sinh nhận thức lỗi lầm thông qua các bước:

• Đối với học sinh tiểu học: Chỉ dừng lại ở mức nhắc nhở và yêu cầu xin lỗi. Tuyệt đối không phê bình trước lớp hay trường để tránh tổn thương tâm lý non nớt.
• Đối với học sinh trung học: Áp dụng nhắc nhở, phê bình và cao nhất là yêu cầu viết bản tự kiểm điểm có sự xác nhận, cam kết phối hợp từ gia đình.

Quy định tại các Điều 13, 14 và 15 cho thấy sự chuyển dịch từ "trừng phạt" sang "giáo dục hỗ trợ", giúp các em có cơ hội sửa chữa sai lầm mà không bị gián đoạn con đường học vấn.

Việc thực thi Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT không chỉ là trách nhiệm của nhà trường mà còn cần sự đồng hành sát sao từ phía phụ huynh để xây dựng một môi trường giáo dục an toàn, hạnh phúc.