Bước ngoặt trong cuộc chiến chống "giặc nội xâm"

Sáng ngày 28/11/2005, tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XI đã chính thức biểu quyết thông qua Luật Phòng, chống tham nhũng 2005 với tỷ lệ tán thành cao (75,1%). Đây được xem là một đạo luật quan trọng, tạo hành lang pháp lý mạnh mẽ để ngăn chặn và đẩy lùi tệ nạn tham nhũng đang gây nhức nhối trong xã hội, đáp ứng kỳ vọng của cử tri cả nước.

Quyền lực mới của báo chí: Không chỉ là đưa tin

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất của đạo luật này chính là việc cụ thể hóa vai trò và quyền hạn của các cơ quan thông tấn, báo chí. Theo quy định tại Điều 31 Luật Phòng, chống tham nhũng 2005, báo chí có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến hành vi tham nhũng.

"Cơ quan được yêu cầu có trách nhiệm cung cấp thông tin, tài liệu theo quy định của pháp luật, nếu không cung cấp phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do."

Quy định này không chỉ khẳng định trách nhiệm của báo chí tại Điều 9 mà còn tạo điều kiện để các nhà báo thâm nhập sâu hơn vào các vụ việc tiêu cực, thay vì chỉ dừng lại ở việc phản ánh bề nổi. Điều này giúp báo chí thực sự trở thành cánh tay nối dài của nhân dân trong việc giám sát quyền lực nhà nước.

Tranh luận về phạm vi kê khai tài sản: Tại sao loại trừ con đã thành niên?

Vấn đề kê khai tài sản luôn là tâm điểm của các phiên thảo luận tại nghị trường. Theo Điều 44 và Điều 45, người có nghĩa vụ phải kê khai tài sản, thu nhập của bản thân, vợ hoặc chồng và con chưa thành niên.

Nhiều đại biểu cho rằng cần mở rộng đối tượng kê khai đến cả con đã thành niên để tránh việc tẩu tán tài sản. Tuy nhiên, giải trình trước Quốc hội, ông Vũ Đức Khiển - Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật nhấn mạnh rằng người có chức vụ thường không có quyền đối với tài sản của con đã thành niên, nhất là khi họ đã ra ở riêng và độc lập về kinh tế. Cuối cùng, đa số đại biểu đã tán thành giữ nguyên phạm vi như dự thảo để đảm bảo tính khả thi.

Đáng chú ý, Luật cũng đã bãi bỏ quy định phải báo cáo nguồn tài chính cho việc đi học, du lịch hay chữa bệnh ở nước ngoài, nhằm tập trung vào các loại tài sản có giá trị lớn và dễ biến động hơn, giúp cơ quan chức năng dễ dàng kiểm soát các nguồn thu nhập bất minh.

Thiết lập Ban chỉ đạo Trung ương do Thủ tướng đứng đầu

Để đảm bảo tính thống nhất và quyết liệt, Luật quy định thành lập Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng do Thủ tướng Chính phủ làm Trưởng ban. Đây sẽ là cơ quan đầu mối phối hợp, kiểm tra và đôn đốc hoạt động chống tham nhũng trên phạm vi cả nước, như đã được đề cập trong các quy định về trách nhiệm của người đứng đầu tại Điều 55.

Bên cạnh đó, Quốc hội cũng giao cho Ủy ban Pháp luật trực tiếp thực hiện nhiệm vụ giám sát việc phát hiện và xử lý các hành vi tham nhũng. Cơ chế này nhằm đảm bảo mọi sai phạm đều được đưa ra ánh sáng một cách công bằng, nghiêm minh và không có vùng cấm.

Luật Phòng, chống tham nhũng 2005 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/6/2006, hứa hẹn mở ra một chương mới trong nỗ lực xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh và củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.