Thời điểm ngày 31/12/2024 đang đến gần, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số quốc gia về quản lý dân cư. Theo quy định mới nhất, hàng triệu người dân đang sử dụng Chứng minh nhân dân (CMND) sẽ phải đối mặt với việc giấy tờ tùy thân của mình chính thức hết giá trị pháp lý. Việc chậm trễ trong việc chuyển đổi không chỉ gây khó khăn trong các giao dịch mà còn có thể dẫn đến những mức phạt hành chính không đáng có.

1. CMND chính thức bị "khai tử" từ ngày 01/01/2025

Đây là nội dung quan trọng nhất mà mọi công dân đang sở hữu CMND (cả loại 9 số và 12 số) cần phải nắm rõ. Căn cứ theo quy định chuyển tiếp tại Điều 46 Luật Căn cước 2023, các loại Chứng minh nhân dân chỉ được sử dụng đến hết ngày 31/12/2024.

"Chứng minh nhân dân còn hạn sử dụng thì được sử dụng đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2024."

Như vậy, kể từ ngày 01/01/2025, toàn bộ CMND sẽ không còn giá trị sử dụng trong các giao dịch dân sự cũng như thực hiện các thủ tục hành chính. Tuy nhiên, người dân cũng không nên quá lo lắng về các giấy tờ khác đã cấp có ghi số CMND. Pháp luật quy định các loại giấy tờ có giá trị pháp lý đã cấp sử dụng thông tin từ CMND vẫn giữ nguyên giá trị sử dụng; cơ quan nhà nước không được yêu cầu công dân thay đổi, điều chỉnh thông tin về CMND trong các giấy tờ này.

2. Đang dùng CCCD gắn chip có bắt buộc phải đổi sang thẻ Căn cước?

Khác với số phận của CMND, những người dân đang sử dụng thẻ Căn cước công dân (CCCD) mã vạch hoặc CCCD gắn chip có thể yên tâm hơn. Theo Luật Căn cước 2023, thẻ CCCD đã được cấp trước ngày Luật này có hiệu lực (01/07/2024) vẫn có giá trị sử dụng đến hết thời hạn ghi trên thẻ.

Người dân chỉ phải đổi sang thẻ Căn cước mới trong các trường hợp như: thẻ hết hạn sử dụng, thẻ bị hư hỏng không sử dụng được, thay đổi thông tin nhân thân, hoặc khi công dân có nhu cầu tự nguyện đổi sang mẫu thẻ mới.

3. Mức phạt khi cố tình sử dụng CMND cũ từ năm 2025

Việc tiếp tục sử dụng một loại giấy tờ đã hết giá trị pháp lý không chỉ khiến các giao dịch bị đình trệ mà còn là hành vi vi phạm quy định về quản lý cư trú và giấy tờ tùy thân. Cụ thể, tại điểm b khoản 1 Điều 10 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định về mức phạt đối với hành vi không thực hiện đúng quy định của pháp luật về cấp, đổi, cấp lại thẻ Căn cước công dân (nay là thẻ Căn cước):

"1. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây: ... b) Không thực hiện đúng quy định của pháp luật về cấp, đổi, cấp lại thẻ Căn cước công dân;"

Do đó, để tránh bị phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng, người dân đang dùng CMND cần chủ động sắp xếp thời gian để thực hiện thủ tục chuyển đổi trước khi bước sang năm 2025.

4. Hướng dẫn thủ tục đổi sang thẻ Căn cước mới nhất

Hiện nay, quy trình cấp thẻ Căn cước đã được đơn giản hóa tối đa nhờ sự hỗ trợ của công nghệ. Theo hướng dẫn tại Nghị định 70/2024/NĐ-CP và Luật Căn cước, người dân có thể thực hiện theo các bước sau:

• Bước 1: Đăng ký trực tuyến: Công dân có thể truy cập Cổng dịch vụ công Bộ Công an hoặc ứng dụng VNeID để đặt lịch hẹn và khai báo thông tin trước, giúp tiết kiệm thời gian chờ đợi.
• Bước 2: Đến cơ quan Công an: Người dân đến cơ quan quản lý căn cước (thường là Công an cấp huyện hoặc cấp tỉnh) theo lịch hẹn.
• Bước 3: Thu nhận thông tin sinh trắc học: Cán bộ sẽ thực hiện thu nhận ảnh chân dung, vân tay và đặc biệt là mống mắt (quy định mới từ Luật Căn cước 2023).
• Bước 4: Kiểm tra và nhận giấy hẹn: Sau khi hoàn tất việc đối chiếu thông tin, người dân kiểm tra lại phiếu thu nhận và nhận giấy hẹn trả kết quả.

Việc chủ động chuyển đổi sang thẻ Căn cước không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn giúp mỗi công dân tiếp cận dễ dàng hơn với các dịch vụ công trực tuyến và các tiện ích số trong tương lai. Đừng để đến những ngày cuối cùng của năm 2024 mới vội vã đi làm thủ tục, hãy thực hiện ngay hôm nay để đảm bảo quyền lợi của chính mình.