Trong nhiều năm qua, tình trạng "bia kèm lạc" – khách hàng bị ép mua các gói bảo hiểm nhân thọ không mong muốn để được giải ngân khoản vay – đã trở thành nỗi ám ảnh đối với nhiều người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, với sự ra đời của Luật Các tổ chức tín dụng 2024, hành vi này đã chính thức bị đưa vào danh sách cấm tuyệt đối.

Nỗi ám ảnh "bia kèm lạc" khi vay vốn ngân hàng

Thực tế cho thấy, không ít khách hàng khi đi vay vốn tại các ngân hàng thương mại đã gặp phải tình huống trớ trêu: Nếu không mua kèm một hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, khoản vay sẽ bị kéo dài thời gian phê duyệt hoặc thậm chí bị từ chối. Điều này không chỉ gây áp lực tài chính thêm cho người vay mà còn làm méo mó bản chất tự nguyện của thị trường bảo hiểm.

Nhằm chấn chỉnh hoạt động này, Điều 15 Luật Các tổ chức tín dụng 2024 đã quy định rõ ràng về các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động ngân hàng.

Luật Các tổ chức tín dụng 2024: "Lá chắn" pháp lý cho người đi vay

Cụ thể, tại khoản 5 Điều 15 Luật Các tổ chức tín dụng 2024 quy định nghiêm cấm:

"Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, người quản lý, người điều hành, nhân viên của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài gắn việc bán sản phẩm bảo hiểm không bắt buộc với việc cung ứng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng dưới mọi hình thức."

Quy định này được đánh giá là một bước tiến lớn trong việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tài chính. Việc "gắn" sản phẩm bảo hiểm dưới mọi hình thức – dù là gợi ý khéo léo hay ép buộc trực tiếp – đều bị coi là vi phạm pháp luật. Điều này buộc các ngân hàng phải thay đổi chiến lược kinh doanh, tập trung vào chất lượng dịch vụ thay vì chạy theo doanh số bán chéo bảo hiểm (bancassurance) bằng mọi giá.

Những hành vi bị nghiêm cấm khác trong hoạt động ngân hàng

Bên cạnh việc cấm ép mua bảo hiểm, Điều 15 còn liệt kê một loạt các hành vi bị cấm khác nhằm đảm bảo an toàn hệ thống:

• Thực hiện hoạt động ngân hàng ngoài phạm vi giấy phép được cấp.
• Cá nhân, tổ chức không phải tổ chức tín dụng nhưng lại thực hiện hoạt động ngân hàng (trừ một số trường hợp đặc biệt về chứng khoán).
• Can thiệp trái pháp luật vào hoạt động kinh doanh của ngân hàng.
• Thực hiện các hành vi hạn chế cạnh tranh hoặc cạnh tranh không lành mạnh gây tổn hại đến chính sách tiền tệ quốc gia và lợi ích của Nhà nước.

Luật Các tổ chức tín dụng 2024 (số 32/2024/QH15) đã chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2024. Người dân khi gặp tình trạng bị ép mua bảo hiểm có thể phản ánh tới đường dây nóng của Ngân hàng Nhà nước để được bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.