1. Thu nhập tăng thêm là gì?

Trong bối cảnh cải cách tiền lương và nâng cao đời sống cho người lao động, khái niệm "thu nhập tăng thêm" trở nên rất phổ biến, đặc biệt là trong các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và các doanh nghiệp có quy chế chi tiêu nội bộ rõ ràng. Thu nhập tăng thêm được hiểu là khoản thu nhập ngoài tiền lương, tiền công cơ bản mà cán bộ, công chức, viên chức và người lao động nhận được dựa trên kết quả hoạt động, tiết kiệm chi phí hoặc hiệu quả công việc.

Khoản thu nhập này thường được trích từ Quỹ bổ sung thu nhập hoặc Quỹ khen thưởng, phúc lợi của đơn vị. Tùy vào quy chế chi tiêu nội bộ của từng cơ quan mà mức thu nhập tăng thêm giữa các đơn vị là không giống nhau. Đây là khoản chi nhằm khuyến khích tinh thần làm việc, tăng trách nhiệm và cải thiện đời sống cho đội ngũ nhân sự.

2. Thu nhập tăng thêm có phải nộp thuế TNCN không?

Đây là câu hỏi mà rất nhiều người lao động quan tâm khi nhận được các khoản thưởng hoặc thu nhập ngoài lương. Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần đối chiếu với các quy định tại Thông tư 111/2013/TT-BTC và được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 92/2015/TT-BTC.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC, thu nhập chịu thuế TNCN từ tiền lương, tiền công bao gồm:

• Tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tiền lương, tiền công dưới hình thức bằng tiền hoặc không bằng tiền.
• Các khoản phụ cấp, trợ cấp (trừ các khoản phụ cấp, trợ cấp đặc thù được miễn thuế theo quy định).
• Tiền thù lao, tiền thưởng dưới mọi hình thức.

Như vậy, về bản chất pháp lý, thu nhập tăng thêm vẫn là một khoản thu nhập chịu thuế TNCN vì nó có tính chất như tiền lương, tiền công và không nằm trong danh mục các khoản thu nhập được miễn thuế. Khi tổng thu nhập trong tháng (bao gồm lương và thu nhập tăng thêm) sau khi trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc và giảm trừ gia cảnh mà lớn hơn 0 thì cá nhân đó phải nộp thuế theo biểu thuế lũy tiến từng phần.

3. Các khoản phụ cấp, trợ cấp được miễn thuế TNCN năm 2023

Mặc dù thu nhập tăng thêm phải chịu thuế, nhưng pháp luật cũng quy định rất rõ các khoản phụ cấp, trợ cấp không tính vào thu nhập chịu thuế để bảo vệ quyền lợi cho người lao động trong các điều kiện đặc thù. Theo khoản 1 Điều 11 Thông tư 92/2015/TT-BTC, có 11 nhóm phụ cấp, trợ cấp được trừ ra khi tính thuế, tiêu biểu như:

• Trợ cấp ưu đãi hàng tháng cho người có công.
• Phụ cấp quốc phòng, an ninh.
• Phụ cấp độc hại, nguy hiểm đối với những ngành nghề đặc thù.
• Phụ cấp thu hút, phụ cấp khu vực.
• Trợ cấp khó khăn đột xuất, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
• Trợ cấp thôi việc, mất việc làm, trợ cấp thất nghiệp theo quy định của Bộ luật Lao động và Luật Bảo hiểm xã hội.

4. Thu nhập từ làm thêm giờ, làm đêm có được miễn thuế?

Đây là một điểm sáng trong chính sách thuế nhằm khuyến khích người lao động cống hiến. Căn cứ điểm i khoản 1 Điều 3 Thông tư 111/2013/TT-BTC, phần tiền lương trả cao hơn do làm thêm giờ, làm việc ban đêm so với mức lương ngày thường sẽ được miễn thuế TNCN.

"Thu nhập từ phần tiền lương, tiền công làm thêm giờ, làm việc ban đêm được trả cao hơn so với tiền lương, tiền công làm việc ban ngày, làm việc trong giờ theo quy định của Bộ luật Lao động."

Ví dụ: Nếu lương ngày thường của bạn là 100.000 đồng/giờ, khi làm thêm giờ vào ngày lễ bạn được trả 300.000 đồng/giờ. Khi đó, phần chênh lệch 200.000 đồng/giờ sẽ được miễn thuế hoàn toàn, bạn chỉ phải tính thuế trên mức 100.000 đồng gốc.

5. Mức giảm trừ gia cảnh áp dụng năm 2023

Để xác định số thuế phải nộp, người lao động cần lưu ý mức giảm trừ gia cảnh đang áp dụng trong năm 2023 theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14:

• Mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế: 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm).
• Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc: 4,4 triệu đồng/tháng.

Như vậy, nếu tổng thu nhập tăng thêm và tiền lương của bạn sau khi trừ bảo hiểm xã hội mà vẫn dưới mức 11 triệu đồng (trong trường hợp không có người phụ thuộc) thì bạn sẽ không phải nộp thuế TNCN.

Tóm lại, thu nhập tăng thêm là khoản thu nhập chịu thuế. Tuy nhiên, việc có phải nộp thuế hay không còn phụ thuộc vào tổng thu nhập và các khoản giảm trừ của từng cá nhân. Người lao động và bộ phận kế toán cần nắm vững các quy định này để thực hiện đúng nghĩa vụ thuế và đảm bảo quyền lợi chính đáng.