Tại sao xác định lại giới tính lại dẫn đến việc thay đổi số Căn cước công dân?

Nhiều người thường lầm tưởng rằng số Căn cước công dân (CCCD) là một dãy số ngẫu nhiên và cố định suốt đời. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật Việt Nam, mỗi con số trong dãy 12 số định danh đều mang một ý nghĩa cụ thể về nhân thân của công dân.

Cụ thể, tại Điều 7 Thông tư 07/2016/TT-BCA, cấu trúc của số CCCD được quy định rất rõ ràng. Trong đó, chữ số thứ 4 là mã giới tính của công dân. Mã này được phân loại theo thế kỷ sinh và giới tính (Nam hoặc Nữ). Do đó, khi một cá nhân thực hiện thủ tục xác định lại giới tính, thông tin gốc về giới tính đã thay đổi, dẫn đến việc mã giới tính trong số định danh cũ không còn chính xác.

Quy định mới tại Nghị định 37/2021/NĐ-CP về việc xác lập lại số định danh

Vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định 37/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 137/2015/NĐ-CP. Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc chính thức hóa quy trình xác lập lại số định danh cá nhân cho các trường hợp đặc biệt.

Theo đó, khoản 9 Điều 1 Nghị định 37/2021/NĐ-CP (sửa đổi Điều 15 Nghị định 137/2015/NĐ-CP) quy định:

“3. Trường hợp công dân đã có số định danh cá nhân mà được xác định lại giới tính hoặc cải chính năm sinh thì cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư xác lập lại số định danh cá nhân cho công dân sau khi công dân đó đã thực hiện việc đăng ký hộ tịch liên quan đến thông tin về giới tính, năm sinh theo quy định pháp luật về đăng ký hộ tịch. Cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư có văn bản thông báo cho công dân về số định danh cá nhân đã được xác lập lại.”

Như vậy, kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực (14/5/2021), những người đã xác định lại giới tính sẽ được cơ quan chức năng cấp một số định danh hoàn toàn mới để đảm bảo tính thống nhất và chính xác của dữ liệu dân cư.

Trình tự thực hiện xác lập lại số Căn cước công dân

Để được xác lập lại số CCCD, công dân cần thực hiện theo các bước sau:

• Bước 1: Đăng ký hộ tịch. Trước tiên, công dân phải hoàn tất thủ tục xác định lại giới tính tại cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền theo quy định của Luật Hộ tịch.
• Bước 2: Cập nhật Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Sau khi có kết quả đăng ký hộ tịch, thông tin sẽ được cập nhật vào hệ thống dữ liệu dân cư.
• Bước 3: Xác lập lại số định danh. Cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư sẽ tiến hành hủy số định danh cũ và xác lập số định danh mới dựa trên thông tin giới tính đã được cải chính.
• Bước 4: Cấp thẻ CCCD mới. Công dân sử dụng số định danh mới này để thực hiện thủ tục cấp thẻ CCCD theo quy định tại Điều 18 Luật Căn cước công dân 2014.

Ý nghĩa của việc thay đổi số định danh

Việc thay đổi số định danh không chỉ đơn thuần là thay đổi một dãy số trên thẻ nhựa. Nó khẳng định quyền tự xác định giới tính của cá nhân được pháp luật bảo vệ, đồng thời giúp các giao dịch dân sự, hành chính sau này của công dân được thuận tiện, tránh những sai sót hoặc nghi ngờ không đáng có do sự mâu thuẫn giữa ngoại hình và thông tin trên giấy tờ tùy thân.

Cần lưu ý rằng, khi được xác lập lại số định danh, công dân sẽ được cơ quan quản lý thông báo bằng văn bản. Đây là căn cứ quan trọng để công dân thực hiện thay đổi các loại giấy tờ liên quan khác như hộ chiếu, bằng lái xe, sổ bảo hiểm xã hội...

Quy định này thể hiện sự tiến bộ trong công tác quản lý dân cư bằng công nghệ số, đảm bảo quyền lợi chính đáng của mọi công dân trong xã hội hiện đại.