Trong thời đại công nghệ số, việc xem bói, đi lễ vốn là nét đẹp văn hóa tâm linh của người Việt đang bị biến tướng mạnh mẽ trên không gian mạng. Lợi dụng niềm tin và sự lo lắng của người dân, không ít đối tượng đã thiết lập những "ma trận" livestream bói toán nhằm trục lợi bất chính. Những lời phán "xanh rờn" về vận hạn, tình duyên không chỉ khiến nhiều người rơi vào cảnh tiền mất tật mang mà còn tiềm ẩn những hệ lụy pháp lý nghiêm trọng.

"Ma trận" lừa đảo núp bóng tâm linh trên mạng xã hội

Thay vì phải tìm đến tận nhà các "thầy" như trước đây, giờ đây chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, người dùng có thể dễ dàng tiếp cận hàng loạt buổi livestream bói toán trên Facebook, TikTok hay Zalo. Thủ đoạn của các đối tượng này thường bắt đầu bằng việc xem bói miễn phí để thu hút tương tác. Khi đã có lượng người xem ổn định, chúng bắt đầu tung ra những chiêu bài tâm lý tinh vi.

Thông thường, quy trình lừa đảo diễn ra qua 3 bước cơ bản:

• Bước 1 - Tạo phễu: Mở livestream với tiêu đề hấp dẫn, yêu cầu người xem chia sẻ bài viết vào các hội nhóm để được "thầy" gọi tên xem quẻ.
• Bước 2 - Thao túng tâm lý: Dựa trên những thông tin chung chung mà bất kỳ ai cũng có thể gặp phải như trục trặc tình cảm, khó khăn tài chính, các đối tượng này phán về vận hạn, "vong theo" hoặc "duyên âm" để gây hoang mang.
• Bước 3 - Chốt đơn: Sau khi gieo rắc nỗi sợ hãi, chúng gợi ý người xem mua các vật phẩm phong thủy như vòng tay, bùa chú với giá cắt cổ hoặc yêu cầu chuyển khoản tiền lớn để làm lễ giải hạn từ xa.

Nhận diện thủ đoạn và cách phòng tránh "tiền mất tật mang"

Thực tế, những lời phán trong các buổi livestream thường vô thưởng vô phạt. Các đối tượng lừa đảo thường sử dụng kỹ thuật "đọc nguội" (cold reading) – đưa ra những nhận định chung chung và quan sát phản ứng của người xem để điều chỉnh lời nói. Để tránh trở thành nạn nhân, người dân cần hết sức tỉnh táo, không nên cung cấp thông tin cá nhân, ngày tháng năm sinh hay hình ảnh lên các buổi livestream công khai.

Chế tài nghiêm khắc: Từ phạt hành chính đến án tù chung thân

Hành vi lợi dụng bói toán để trục lợi không chỉ vi phạm đạo đức mà còn bị pháp luật xử lý nghiêm minh. Tùy vào tính chất và mức độ vi phạm, đối tượng có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Xử phạt vi phạm hành chính

Theo quy định tại Nghị định 38/2021/NĐ-CP, hành vi tổ chức hoạt động mê tín dị đoan có thể bị phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. Ngoài ra, nếu có hành vi dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, đối tượng có thể bị xử phạt theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP.

Truy cứu trách nhiệm hình sự

Nếu hành vi có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, đối tượng có thể bị truy tố về tội hành nghề mê tín, dị đoan theo Điều 320 hoặc tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Cụ thể, khoản 1 Điều 174 quy định:

Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp luật định, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Đáng chú ý, nếu số tiền chiếm đoạt từ 500.000.000 đồng trở lên, khung hình phạt cao nhất có thể lên đến tù chung thân. Đây là lời cảnh tỉnh đanh thép cho những ai đang có ý định lợi dụng tâm linh để thực hiện hành vi phạm pháp.