Thực hư chuyện "khai tử" công chứng khi mua bán nhà đất từ 01/7/2025?

Vừa qua, dư luận xôn xao trước thông tin từ ngày 01/7/2025, người dân khi thực hiện các giao dịch mua bán nhà đất sẽ không còn cần đến thủ tục công chứng rườm rà. Nguồn cơn của hiểu lầm này bắt nguồn từ Thông báo 171/TB-VPCP năm 2025 của Văn phòng Chính phủ. Theo đó, người dân được phép sử dụng các giấy tờ điện tử tích hợp trên tài khoản VNeID mà không phải xuất trình bản cứng hay bản sao chứng thực khi thực hiện các thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, các chuyên gia pháp lý khẳng định: Việc tích hợp giấy tờ trên VNeID không đồng nghĩa với việc bãi bỏ hoạt động công chứng hợp đồng giao dịch. Thực tế, Luật Công chứng 2024 (có hiệu lực từ 01/7/2025) vẫn duy trì vai trò quan trọng của công chứng viên trong việc bảo đảm tính an toàn pháp lý cho các bên tham gia giao dịch tài sản có giá trị lớn như nhà đất.

Phân biệt rõ Công chứng và Chứng thực: Đừng để nhầm lẫn gây thiệt hại tỷ đồng

Nhiều người dân thường đánh đồng công chứng và chứng thực là một, nhưng về mặt pháp lý, đây là hai hoạt động có giá trị hoàn toàn khác nhau. Điểm mấu chốt nằm ở giá trị chứng cứ.

Khi có tranh chấp xảy ra, hợp đồng được công chứng sẽ là "lá chắn" vững chắc nhất bảo vệ quyền lợi của bạn trước Tòa án mà không cần tốn công sức chứng minh các tình tiết đã được công chứng viên xác nhận.

Những giao dịch nhà đất bắt buộc phải công chứng theo quy định mới nhất

Dù công nghệ số phát triển, nhưng để bảo vệ quyền sở hữu tài sản, pháp luật vẫn quy định nghiêm ngặt các trường hợp bắt buộc phải thực hiện công chứng. Cụ thể:

1. Theo quy định của Luật Đất đai

Tại khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024, các giao dịch sau đây bắt buộc phải công chứng hoặc chứng thực:

"Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp kinh doanh bất động sản quy định tại điểm b khoản này."

2. Theo quy định của Luật Nhà ở

Tương tự, khoản 1 Điều 164 Luật Nhà ở 2023 cũng nhấn mạnh việc mua bán, thuê mua, tặng cho, đổi, thế chấp, góp vốn nhà ở phải thực hiện công chứng hợp đồng.

3. Theo Luật Kinh doanh bất động sản

Đối với các giao dịch mà các bên là cá nhân, Luật Kinh doanh bất động sản 2023 yêu cầu hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở, công trình xây dựng phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định.

Lời khuyên pháp lý: Đừng vì "tiện" mà quên "an toàn"

Việc tích hợp giấy tờ lên VNeID giúp người dân thuận tiện hơn khi làm thủ tục tại cơ quan nhà nước (như đăng ký biến động đất đai), nhưng bước ký kết hợp đồng chuyển nhượng tại văn phòng công chứng vẫn là quy trình không thể bỏ qua.

Để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho tài sản của mình, người dân nên:

• Luôn thực hiện công chứng tại các tổ chức hành nghề công chứng uy tín.
• Kiểm tra kỹ thông tin trên VNeID đối chiếu với bản gốc trước khi thực hiện giao dịch.
• Yêu cầu công chứng viên giải thích rõ các điều khoản trong hợp đồng để tránh các bẫy pháp lý tiềm ẩn.

Tóm lại, từ ngày 01/7/2025, thủ tục hành chính có thể đơn giản hơn nhờ công nghệ, nhưng giá trị của bản hợp đồng công chứng trong giao dịch nhà đất vẫn là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mỗi công dân.