Việc thu hồi đất vườn liền kề đất ở luôn là vấn đề nóng hổi, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của hàng triệu hộ gia đình. Với sự ra đời của Luật Đất đai 2024 và Nghị định 88/2024/NĐ-CP, quy định về giá đền bù đã có những thay đổi quan trọng. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết cách tính giá đền bù và những lưu ý pháp lý quan trọng để người dân bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

Thế nào là đất vườn liền kề đất ở theo quy định hiện hành?

Dù là thuật ngữ được sử dụng phổ biến trong đời sống, nhưng thực tế Luật Đất đai 2024 không đưa ra một định nghĩa riêng biệt cho "đất vườn liền kề đất ở". Tuy nhiên, dựa trên thực tiễn quản lý và các quy định hướng dẫn, chúng ta có thể hiểu đây là phần diện tích đất trồng cây hàng năm, cây lâu năm nằm trong cùng một thửa đất có nhà ở (đất thổ cư) hoặc tiếp giáp trực tiếp với thửa đất ở đó.

Việc xác định ranh giới giữa đất ở và đất vườn liền kề thường căn cứ vào Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ). Nếu trên cùng một thửa đất có cả đất ở và đất vườn, phần diện tích không được công nhận là đất ở sẽ được tính là đất nông nghiệp (đất vườn, đất ao). Đây là cơ sở quan trọng để cơ quan chức năng áp dụng khung giá bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.

Giá đền bù đất vườn liền kề đất ở khi bị thu hồi năm 2024

Theo quy định mới nhất tại Điều 4 Nghị định 88/2024/NĐ-CP, việc bồi thường đối với đất có mục đích sử dụng khác với đất ở (bao gồm đất vườn liền kề) được thực hiện linh hoạt hơn nhằm đảm bảo quyền lợi cho người dân.

Bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác

Trong trường hợp hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất vườn nhưng địa phương có quỹ đất phù hợp, Nhà nước có thể bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác với loại đất bị thu hồi. Cụ thể:

• Giá đất tính tiền sử dụng đất: Được xác định theo bảng giá đất tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
• Trường hợp thuê đất: Nếu bồi thường bằng hình thức cho thuê đất trả tiền một lần, giá đất sẽ do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định cụ thể tại thời điểm phê duyệt phương án.

Cách xử lý chênh lệch giá trị bồi thường

Một điểm mới đáng chú ý là cơ chế xử lý phần chênh lệch giá trị giữa đất bị thu hồi và đất được bồi thường. Nghị định 88/2024/NĐ-CP quy định rõ:

"+ Trường hợp tiền bồi thường, hỗ trợ về đất lớn hơn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp khi được giao đất, thuê đất có mục đích sử dụng khác với loại đất thu hồi hoặc tiền mua nhà ở thì người có đất thu hồi được nhận phần chênh lệch;

+ Trường hợp tiền bồi thường, hỗ trợ về đất nhỏ hơn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp khi được giao đất, thuê đất có mục đích sử dụng khác với loại đất thu hồi hoặc tiền mua nhà ở thì người có đất thu hồi phải nộp phần chênh lệch."

Lời khuyên pháp lý cho người dân

Khi nhận được thông báo thu hồi đất, người dân cần chủ động kiểm tra kỹ phương án bồi thường do địa phương niêm yết. Đặc biệt, cần lưu ý tỷ lệ quy đổi và các điều kiện bồi thường do UBND cấp tỉnh quy định, vì mỗi địa phương sẽ có những chính sách cụ thể dựa trên quỹ đất và tình hình thực tế.

Việc nắm vững các quy định tại Luật Đất đai 2024 sẽ giúp bạn tự tin hơn trong việc đối thoại và bảo vệ quyền lợi của mình trước các quyết định thu hồi đất.