Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Giá sửa đổi 2025 (Luật số 140/2025/QH15). Đây là bước ngoặt quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về quản lý giá, đặc biệt là sự thay đổi mạnh mẽ về thẩm quyền định giá đối với các dịch vụ thiết yếu như hàng không, đăng kiểm và rác thải sinh hoạt.

Thay đổi thẩm quyền định giá: Bộ Xây dựng "lấn sân" hàng không và đăng kiểm?

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Điều 1 Luật Giá sửa đổi 2025 chính là việc chuyển giao thẩm quyền định giá một số dịch vụ chuyên ngành. Cụ thể, thay vì Bộ Giao thông vận tải như trước đây, Bộ Xây dựng sẽ là cơ quan có thẩm quyền định giá đối với:

• Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa thường lệ hạng phổ thông cơ bản (giá tối đa).
• Dịch vụ kiểm định, miễn kiểm định lần đầu đối với xe cơ giới, xe máy chuyên dùng (giá tối đa).
• Các dịch vụ hạ tầng cảng hàng không như thuê sân đậu tàu bay, quầy làm thủ tục, băng chuyền hành lý...

Sự thay đổi này được kỳ vọng sẽ tạo ra sự khách quan và chuyên sâu hơn trong việc xác định các định mức kinh tế - kỹ thuật liên quan đến hạ tầng và xây dựng trong các lĩnh vực này.

Phân cấp mạnh mẽ cho chính quyền địa phương cấp xã

Nhằm tăng cường tính chủ động và sát thực tế, Luật Giá sửa đổi 2025 đã đẩy mạnh việc phân cấp thẩm quyền. Theo đó, Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ có vai trò quan trọng hơn trong việc:

• Tổ chức triển khai thực hiện các biện pháp bình ổn giá theo phân công của cấp tỉnh.
• Định giá cụ thể đối với dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt và dịch vụ vệ sinh công cộng (theo phân cấp của UBND cấp tỉnh).
• Định giá cụ thể dịch vụ sử dụng diện tích bán hàng tại chợ được đầu tư từ nguồn vốn nhà nước.

Việc đưa thẩm quyền định giá về gần dân hơn giúp các địa phương linh hoạt xử lý các vấn đề phát sinh, đặc biệt là trong quản lý rác thải sinh hoạt - một vấn đề nóng tại các đô thị hiện nay.

Cập nhật danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá

Luật mới đã sửa đổi, bổ sung chi tiết Phụ lục số 02 của Luật Giá 2023. Một số nội dung tiêu biểu bao gồm:

• Dịch vụ y tế: Bộ Y tế, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an hoặc UBND cấp tỉnh định giá cụ thể đối với dịch vụ kiểm dịch y tế, y tế dự phòng, máu và chế phẩm máu.
• Hàng dự trữ quốc gia: Phân định rõ thẩm quyền giữa Bộ Tài chính (giá mua tối đa, bán tối thiểu) và các Bộ quản lý chuyên ngành (giá cụ thể).
• Dịch vụ mới: Bổ sung dịch vụ sử dụng hạ tầng trong khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao đầu tư từ ngân sách nhà nước vào danh mục định giá.

Bãi bỏ các quy định "cởi trói" cho doanh nghiệp thẩm định giá

Tại khoản 4 Điều 1 Luật Giá sửa đổi 2025, Quốc hội đã quyết định bãi bỏ yêu cầu người đại diện theo ủy quyền của tổ chức góp vốn phải có thẻ thẩm định viên về giá đăng ký hành nghề tại doanh nghiệp. Đây là một bước cải cách thủ tục hành chính quan trọng, giúp các doanh nghiệp thẩm định giá giảm bớt gánh nặng về nhân sự và tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút vốn đầu tư.

Lộ trình thực hiện và điều khoản thi hành

Theo quy định tại Điều 2 Luật Giá sửa đổi 2025, luật sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Tuy nhiên, có hai ngoại lệ quan trọng cần lưu ý:

• Quy định về định giá dịch vụ hàng không (mục số 7) có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.
• Quy định về định giá giám định ngoài tố tụng tư pháp (mục số 44) có hiệu lực từ ngày 01/05/2026.

Việc nắm vững các điểm mới của Luật Giá sửa đổi 2025 không chỉ giúp các cơ quan quản lý thực thi đúng pháp luật mà còn giúp người dân, doanh nghiệp chủ động hơn trong các hoạt động kinh tế liên quan đến giá cả thị trường.