Đường cao tốc là mạch máu giao thông quan trọng, đòi hỏi tiêu chuẩn an toàn cực kỳ khắt khe. Tuy nhiên, trong một số tình huống bất khả kháng hoặc để đảm bảo an ninh quốc gia, việc tạm dừng khai thác là điều bắt buộc để tránh những rủi ro đáng tiếc. Nghị định 25/2023/NĐ-CP đã đưa ra những quy định mới nhất, siết chặt quy trình vận hành và tạm dừng khai thác các tuyến đường này.

Tiêu chuẩn khắt khe để đường cao tốc được phép vận hành

Không phải cứ xây dựng xong là có thể cho xe chạy ngay. Theo quy định tại Nghị định 25/2023/NĐ-CP, một tuyến đường cao tốc chỉ được đưa vào khai thác sử dụng khi hội đủ các điều kiện tiên quyết sau:

• Nghiệm thu hoàn thành xây dựng: Công trình phải được nghiệm thu theo đúng quy định pháp luật về xây dựng, đảm bảo chất lượng kỹ thuật từ nền đường đến hệ thống biển báo.
• Phương án tổ chức giao thông: Phải có phương án tổ chức giao thông chi tiết đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, đảm bảo luồng xe lưu thông khoa học.
• Quy trình vận hành khai thác: Đơn vị quản lý phải có đầy đủ quy trình vận hành cho các hạng mục, thiết bị kỹ thuật đi kèm.

Đặc biệt, đối với các công trình hầm trên cao tốc, yêu cầu về thiết bị thông gió, lọc bụi, kiểm soát môi trường và hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC) là bắt buộc để đảm bảo an toàn tuyệt đối trong không gian kín.

Thế nào là tạm dừng khai thác đường cao tốc?

Tạm dừng khai thác được hiểu là việc tạm thời không cho phép các phương tiện giao thông lưu thông trên một chiều, hai chiều, một đoạn hoặc toàn bộ tuyến đường cao tốc. Trong thời gian này, chỉ những phương tiện làm nhiệm vụ đặc biệt mới được phép di chuyển, bao gồm:

• Xe của lực lượng Cảnh sát giao thông đang làm nhiệm vụ.
• Phương tiện cứu hộ, cứu nạn khẩn cấp.
• Xe khắc phục sự cố, bảo đảm an toàn giao thông.

5 trường hợp khẩn cấp buộc phải "đóng cửa" cao tốc theo quy định mới

Pháp luật quy định rõ 5 kịch bản mà đơn vị quản lý phải thực hiện tạm dừng khai thác ngay lập tức để bảo vệ an toàn cho người và tài sản:

1. Công trình bị hư hỏng do sự cố hoặc thiên tai: Khi mặt đường, cầu hoặc hầm bị hư hỏng nặng do bão lũ, sạt lở đất hoặc các sự cố kỹ thuật nghiêm trọng khiến việc lưu thông trở nên nguy hiểm.
2. Nguy cơ mất an toàn trực tiếp: Các hư hỏng phát sinh trong quá trình sử dụng mà nếu tiếp tục khai thác sẽ không đảm bảo an toàn cho phương tiện (ví dụ: nứt vỡ kết cấu cầu, sụt lún nền đường).
3. Sự cố cháy, nổ: Đặc biệt là các vụ hỏa hoạn trong hầm cao tốc hoặc cháy rừng ven đường gây hạn chế tầm nhìn và đe dọa tính mạng tài xế.
4. Tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng: Khi cần phong tỏa hiện trường để phục vụ công tác cứu nạn, cứu hộ và khám nghiệm hiện trường của cơ quan chức năng.
5. Yêu cầu quốc phòng, an ninh hoặc thảm họa: Khi xảy ra thảm họa tự nhiên, dịch bệnh quy mô lớn hoặc theo yêu cầu phục vụ quốc phòng, an ninh của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

"Việc tuân thủ các quy định tại Nghị định 25/2023/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 15/7/2023) là trách nhiệm của mọi đơn vị quản lý đường bộ nhằm xây dựng văn hóa giao thông an toàn và hiện đại."

Nắm rõ các quy định này không chỉ giúp người tham gia giao thông chủ động hơn trong các tình huống khẩn cấp mà còn giúp giám sát trách nhiệm của các đơn vị quản lý trong việc duy trì an toàn hành lang giao thông quốc gia.