Việc chuẩn bị hồ sơ xin giao đất, thuê đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất đã có những điều chỉnh quan trọng theo quy định mới nhất tại Luật Đất đai 2024 và Nghị định 102/2024/NĐ-CP. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ các thành phần hồ sơ cần thiết để thực hiện thủ tục một cách nhanh chóng và đúng luật.

Các trường hợp được giao đất, thuê đất không qua đấu giá

Theo quy định tại Điều 124 Luật Đất đai 2024, Nhà nước thực hiện giao đất, cho thuê đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất trong nhiều trường hợp cụ thể nhằm đảm bảo an sinh xã hội và thực hiện các dự án đầu tư công. Cụ thể bao gồm:

• Giao đất không thu tiền sử dụng đất cho các cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang, hoặc các dự án công cộng không nhằm mục đích kinh doanh.
• Giao đất ở cho cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan tại ngũ chưa có đất ở, nhà ở.
• Cho thuê đất làm mặt bằng sản xuất, kinh doanh đối với người phải di dời do ô nhiễm môi trường.
• Giao đất, cho thuê đất cho tổ chức, cá nhân do được bồi thường bằng đất hoặc hỗ trợ tái định cư.

"Điều 124. Các trường hợp giao đất, cho thuê đất không đấu giá quyền sử dụng đất, không đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất..."

Thành phần hồ sơ mới nhất theo Nghị định 102/2024/NĐ-CP

Thay vì các quy định cũ tại Thông tư 30/2014/TT-BTNMT hay Thông tư 11/2022/TT-BTNMT, hiện nay thành phần hồ sơ đã được chuẩn hóa tại khoản 1 Điều 49 Nghị định 102/2024/NĐ-CP. Người sử dụng đất cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ bao gồm:

1. Đơn xin giao đất hoặc thuê đất

Đây là thành phần bắt buộc và phải sử dụng mẫu mới nhất:

• Đơn xin giao đất: Theo Mẫu số 02a tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 102/2024/NĐ-CP.
• Đơn xin thuê đất: Theo Mẫu số 02b tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 102/2024/NĐ-CP.

2. Các giấy tờ kèm theo tùy trường hợp

Tùy vào mục đích và đối tượng, hồ sơ cần bổ sung một trong các loại giấy tờ sau:

• Bản sao văn bản phê duyệt dự án đầu tư hoặc quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư.
• Bản sao văn bản phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư (đối với dự án PPP hoặc dự án có sử dụng đất).
• Bản sao văn bản của đơn vị tổ chức đấu giá về kết quả đấu giá không thành (nếu thuộc trường hợp giao đất sau khi đấu giá 02 lần thất bại).
• Bản sao văn bản về kết quả nhận chuyển nhượng dự án bất động sản.

Trình tự thực hiện thủ tục

Người xin giao đất, thuê đất nộp hồ sơ tại cơ quan tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả (thường là Bộ phận Một cửa của UBND cấp huyện hoặc Văn phòng Đăng ký đất đai). Cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành thẩm định nhu cầu sử dụng đất và điều kiện giao đất, thuê đất dựa trên hồ sơ đã nộp và các dữ liệu địa chính sẵn có.

Một điểm đáng lưu ý là quy trình hiện nay đã hướng tới việc cắt giảm các thủ tục rườm rà, không yêu cầu người dân phải nộp lại các giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia.

Lời khuyên pháp lý

Để đảm bảo hồ sơ được xử lý nhanh chóng, người sử dụng đất nên chủ động kiểm tra quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại địa phương trước khi nộp đơn. Việc nắm vững các quy định tại Luật Đất đai 2024 sẽ giúp bạn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trong quá trình tiếp cận nguồn lực đất đai từ Nhà nước.