Sự ra đời của Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 (số 72/2025/QH15) đánh dấu một bước tiến quan trọng trong tiến trình cải cách hành chính tại Việt Nam. Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất chính là cơ chế ủy quyền linh hoạt, cho phép các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh "trao quyền" trực tiếp cho cấp cơ sở.

Bước đột phá: Giám đốc Sở được ủy quyền trực tiếp cho cấp xã

Theo quy định tại khoản 1 Điều 14 của đạo luật này, người đứng đầu cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính khác thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chính thức được quyền ủy quyền cho Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện một hoặc một số nhiệm vụ, quyền hạn của mình.

Trích dẫn Điều 14: "...người đứng đầu cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính khác thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ủy quyền cho Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã..."

Đây là một thay đổi căn bản so với các quy định trước đây, giúp rút ngắn khoảng cách hành chính, đưa việc giải quyết các thủ tục và dịch vụ công đến gần dân hơn. Thay vì phải thông qua nhiều cấp trung gian, các nhiệm vụ cụ thể có thể được xử lý ngay tại địa bàn xã, phường dưới sự ủy quyền của cấp tỉnh.

Điều kiện "vàng" để việc ủy quyền có hiệu lực

Tuy nhiên, việc ủy quyền không được thực hiện một cách tùy tiện. Khoản 2 Điều 14 quy định rõ các điều kiện bắt buộc:

• Phải lập thành văn bản: Mọi giao dịch ủy quyền phải được thể hiện bằng văn bản, ghi rõ nội dung, phạm vi, thời hạn và các điều kiện thực hiện.
• Phù hợp năng lực: Cơ quan chuyên môn cấp tỉnh phải đánh giá năng lực của UBND cấp xã trước khi ủy quyền, đảm bảo cấp cơ sở đủ khả năng gánh vác nhiệm vụ.
• Mục tiêu cụ thể: Việc ủy quyền chủ yếu nhằm tăng quyền tự chủ trong quản trị và nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công.

Trách nhiệm hậu ủy quyền: Không có chuyện "khoán trắng"

Một điểm quan trọng mà các nhà quản lý cần lưu ý là trách nhiệm pháp lý. Theo Điều 14, cơ quan ủy quyền vẫn phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp của việc ủy quyền và kết quả thực hiện nhiệm vụ. Họ có trách nhiệm theo dõi, hướng dẫn và kiểm tra thường xuyên việc thực hiện của cấp dưới.

Ngược lại, bên nhận ủy quyền phải thực hiện đúng phạm vi được giao và không được phép "ủy quyền tiếp" cho bên thứ ba. Điều này đảm bảo tính thống nhất và kỷ cương trong hoạt động của bộ máy nhà nước.

Với những quy định mới này, Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 kỳ vọng sẽ tạo ra một luồng sinh khí mới cho chính quyền cơ sở, giúp bộ máy hành chính vận hành trơn tru, hiệu quả và phục vụ nhân dân tốt hơn.