Ngày 25/06/2025, Chủ tịch Quốc hội đã ký ban hành Luật số 90/2025/QH15. Đây là một đạo luật "đa năng" sửa đổi cùng lúc 8 luật quan trọng nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, thúc đẩy giải ngân đầu tư công và thu hút dòng vốn vào các ngành công nghệ mũi nhọn.

Đột phá trong đấu thầu: Hình thức "Đặt hàng" và ưu đãi khởi nghiệp

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Điều 1 của Luật này là việc bổ sung hình thức lựa chọn nhà thầu mới vào Luật Đấu thầu 2023. Cụ thể, Điều 29a quy định về hình thức Đặt hàng.

"Đặt hàng là hình thức giao trực tiếp cho tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân thực hiện cung cấp hàng hóa, dịch vụ thuộc các trường hợp: Sản phẩm dịch vụ công ích; hàng hóa thuộc lĩnh vực chiến lược; nhiệm vụ nghiên cứu khoa học trọng điểm; hạ tầng năng lượng, hạ tầng số..."

Bên cạnh đó, luật cũng mở rộng đối tượng ưu đãi trong đấu thầu cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo và các sản phẩm công nghệ cao sản xuất trong nước. Điều này thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc nuôi dưỡng hệ sinh thái công nghệ nội địa.

Gỡ khó cho hạ tầng: Cơ chế chia sẻ doanh thu BOT và dự án PPP

Đối với Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư 2020, Luật số 90/2025/QH15 đã bổ sung cơ chế xử lý vướng mắc cho các dự án BOT giao thông ký kết trước năm 2021. Nhà nước sẽ thực hiện chia sẻ phần giảm doanh thu (dưới 75% so với phương án tài chính) nếu nguyên nhân xuất phát từ việc thay đổi quy hoạch hoặc chính sách của Nhà nước.

Đồng thời, luật cũng phân cấp mạnh mẽ thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư dự án PPP, giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư cho các dự án hạ tầng trọng điểm tại địa phương.

Ưu đãi "khủng" cho ngành bán dẫn, AI và công nghệ chiến lược

Nhằm đón đầu làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, Luật số 90/2025/QH15 đã đưa ra những ưu đãi đặc biệt chưa từng có:

• Về Hải quan: Sửa đổi Luật Hải quan 2014 để áp dụng chế độ doanh nghiệp ưu tiên cho các đơn vị sản xuất chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI).
• Về Thuế: Sửa đổi Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016, miễn thuế nhập khẩu trong 05 năm đối với nguyên liệu, vật tư phục vụ sản xuất chip bán dẫn và linh kiện điện tử tiên tiến.
• Về Thuế GTGT: Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 cũng được điều chỉnh để làm rõ quy định về hàng hóa xuất khẩu tại chỗ, tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp chế xuất.

Phân cấp mạnh mẽ và quản lý tài sản mã hóa

Tại Luật Đầu tư 2020, một điểm mới đáng chú ý là việc bổ sung "Hoạt động cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa" và "Dịch vụ xử lý dữ liệu cá nhân" vào danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Điều này đặt nền móng pháp lý đầu tiên cho việc quản lý các loại hình tài sản số tại Việt Nam.

Trong lĩnh vực đầu tư công, Luật Đầu tư công mới cho phép phân cấp thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư dự án nhóm A, B, C cho người đứng đầu các Bộ, ngành và địa phương, thay vì tập trung quá nhiều vào Thủ tướng Chính phủ như trước đây.

Cuối cùng, việc sửa đổi Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017 đã hoàn thiện cơ chế sử dụng tài sản công để thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án theo hợp đồng BT, đảm bảo tính minh bạch và tránh thất thoát ngân sách.

Luật số 90/2025/QH15 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2025, hứa hẹn sẽ tạo ra một luồng sinh khí mới cho môi trường đầu tư kinh doanh tại Việt Nam.