Khơi thông nguồn vốn cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo

Trong bối cảnh nền kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ, việc hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) khởi nghiệp sáng tạo trở thành ưu tiên hàng đầu. Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định 210/2025/NĐ-CP nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 38/2018/NĐ-CP. Đây được xem là một bước tiến quan trọng, giúp cụ thể hóa các cơ chế đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư rót vốn vào các dự án tiềm năng.

Quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo: Không tư cách pháp nhân nhưng đầy linh hoạt

Một trong những điểm đặc thù nhất của Quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo chính là việc quỹ này không có tư cách pháp nhân. Theo quy định mới, quỹ được hình thành từ sự góp vốn của các nhà đầu tư để thực hiện đầu tư khởi nghiệp sáng tạo. Số lượng nhà đầu tư góp vốn vào quỹ được giới hạn từ 02 đến 30 thành viên.

Việc không có tư cách pháp nhân giúp quỹ vận hành linh hoạt hơn, giảm bớt các thủ tục hành chính rườm rà, tuy nhiên cũng đặt ra những yêu cầu khắt khe về quản trị và trách nhiệm của các bên liên quan. Đặc biệt, pháp luật quy định rõ:

"Quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo không được phép góp vốn vào quỹ đầu tư khác."

Quy định này nhằm đảm bảo nguồn vốn được tập trung trực tiếp vào các doanh nghiệp khởi nghiệp, tránh tình trạng đầu tư vòng vèo, gây rủi ro cho hệ thống tài chính.

Đa dạng hóa tài sản góp vốn và công cụ đầu tư

Nghị định 210/2025/NĐ-CP mở rộng danh mục tài sản mà nhà đầu tư có thể sử dụng để góp vốn vào quỹ. Không chỉ dừng lại ở tiền mặt, các nhà đầu tư có thể góp vốn bằng:

• Quyền sử dụng đất;
• Quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ;
• Các tài sản khác có thể định giá được theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, các công cụ đầu tư cũng được đa dạng hóa để phù hợp với đặc thù rủi ro cao của startup. Quỹ có thể đầu tư vào DNNVV khởi nghiệp sáng tạo thông qua việc mua cổ phần, phần vốn góp hoặc các công cụ đầu tư có thể chuyển đổi. Đặc biệt, quyền mua cổ phần tại doanh nghiệp cũng là một hình thức đầu tư hợp pháp, giúp nhà đầu tư tối ưu hóa lợi nhuận khi doanh nghiệp tăng trưởng.

Những rào cản cần lưu ý về chuyển nhượng vốn

Mặc dù tạo ra nhiều cơ chế thông thoáng, nhưng để bảo vệ tính ổn định của doanh nghiệp khởi nghiệp, pháp luật vẫn duy trì một số hạn chế nhất định. Cụ thể, các giao dịch đầu tư quyền mua cổ phần tại DNNVV khởi nghiệp sáng tạo không được chuyển nhượng cho bên thứ ba. Điều này buộc các nhà đầu tư phải có cam kết đồng hành lâu dài cùng doanh nghiệp thay vì thực hiện các hoạt động lướt sóng ngắn hạn.

Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 210/2025/NĐ-CP không chỉ giúp các quỹ đầu tư hoạt động đúng luật mà còn giúp các startup tự tin hơn trong việc gọi vốn và phát triển bền vững trong tương lai.