Ngày 02/04/2019, dư luận cả nước một lần nữa rúng động trước đoạn clip ghi lại cảnh một bé gái bị người đàn ông trung niên sàm sỡ thô bạo ngay trong thang máy tại một chung cư ở Quận 4, TP. Hồ Chí Minh. Sự việc xảy ra trong bối cảnh dư luận vẫn chưa hết nguôi ngoai sau mức phạt hành chính 200.000 đồng đầy tranh cãi đối với kẻ cưỡng hôn cô gái trẻ trong thang máy tại Hà Nội vào tháng trước. Câu hỏi lớn nhất lúc này là: Liệu công lý có thực sự được thực thi hay lại một lần nữa dừng lại ở con số 200.000 đồng?

Những vụ việc gây rúng động dư luận đầu năm 2019

Vụ cưỡng hôn tại Hà Nội và mức phạt "gây sốc"

Đầu tháng 3/2019, tại một chung cư ở quận Thanh Xuân, Hà Nội, một người đàn ông đã có hành vi chặn cửa, cưỡng hôn và sàm sỡ một cô gái trẻ ngay trong thang máy. Sau quá trình điều tra, đối tượng này chỉ bị xử phạt hành chính 200.000 đồng theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 5 Nghị định 167/2013/NĐ-CP. Mức phạt này ngay lập tức vấp phải làn sóng phản đối dữ dội từ cộng đồng, cho rằng nó quá nhẹ và không đủ sức răn đe đối với những hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm phụ nữ.

Vụ sàm sỡ bé gái tại chung cư Galaxy 9 (TP.HCM)

Đúng vào ngày 02/04/2019, một đoạn clip khác lại lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội. Nạn nhân lần này là một bé gái chỉ khoảng 6-7 tuổi. Người đàn ông trong clip đã liên tục ôm hôn, sờ soạng vào người bé gái mặc cho em cố gắng vùng vẫy và chạy trốn khi cửa thang máy mở ra. Hành vi biến thái này diễn ra trong không gian hẹp, có sự chênh lệch lớn về thể chất và tuổi tác, khiến dư luận không khỏi lo ngại về sự an toàn của trẻ em ngay tại nơi mình sinh sống.

Phân tích pháp lý: Ranh giới giữa xử phạt hành chính và hình sự

Tại thời điểm hiện tại (tháng 4/2019), các quy định pháp luật về hành vi sàm sỡ, quấy rối tình dục vẫn còn nhiều điểm gây tranh cãi về định danh tội danh và mức hình phạt.

Xử phạt hành chính theo Nghị định 167/2013/NĐ-CP

Theo quy định tại Nghị định 167/2013/NĐ-CP, cụ thể là tại điểm a khoản 1 Điều 5:

"Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây: Có cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác;"

Đây chính là căn cứ pháp lý đã được áp dụng để phạt đối tượng trong vụ việc tại Hà Nội. Tuy nhiên, đối với trường hợp nạn nhân là trẻ em, việc áp dụng mức phạt này được xem là không phù hợp và thiếu tính nhân văn.

Truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015

Khác với vụ việc người lớn, hành vi sàm sỡ trẻ em có dấu hiệu rõ rệt của tội Dâm ô đối với người dưới 16 tuổi theo quy định tại Điều 146 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Theo đó:

"1. Người nào đủ 18 tuổi trở lên mà có hành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổi không nhằm mục đích giao cấu hoặc không nhằm thực hiện các hành vi quan hệ tình dục khác, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm."

Hành vi dâm ô được hiểu là những cử chỉ sờ mó, hôn hít bộ phận sinh dục hoặc các bộ phận nhạy cảm khác trên cơ thể nạn nhân nhằm thỏa mãn dục vọng của kẻ thủ ác. Trong vụ việc tại chung cư Galaxy 9, hành vi của người đàn ông đã đủ căn cứ để cơ quan chức năng xem xét khởi tố vụ án hình sự thay vì chỉ dừng lại ở mức phạt hành chính.

Lời khuyên an toàn khi sử dụng thang máy cho phụ nữ và trẻ em

Trong khi chờ đợi những thay đổi mạnh mẽ hơn từ hệ thống pháp luật để bảo vệ quyền con người, mỗi cá nhân cần tự trang bị các kỹ năng phòng vệ:

• Quan sát trước khi vào: Tuyệt đối không vào thang máy nếu thấy có người lạ có biểu hiện nghi vấn hoặc say xỉn khi chỉ có một mình.
• Vị trí đứng an toàn: Nên đứng gần bảng điều khiển thang máy để có thể nhấn nút báo động (Alarm) hoặc nút mở cửa ngay lập tức khi gặp sự cố.
• Giáo dục trẻ em: Cha mẹ cần dạy trẻ quy tắc "vùng đồ lót" và dặn trẻ không được đi thang máy một mình với người lạ, dù là người quen trong cùng chung cư.
• Kêu cứu ngay lập tức: Nếu bị tấn công, hãy la lớn để gây sự chú ý và nhấn tất cả các nút tầng để thang máy dừng lại sớm nhất có thể.

Vụ việc ngày 02/04/2019 là một hồi chuông cảnh tỉnh về sự an toàn trong các khu chung cư hiện đại. Chúng ta cần một bản án nghiêm khắc, đúng người đúng tội để lấy lại niềm tin vào công lý và bảo vệ tương lai của thế hệ trẻ.