Trong thời đại bùng nổ của mạng xã hội, việc yêu hay ghét một nhân vật công chúng đã không còn dừng lại ở cảm xúc cá nhân. Những "group anti" (hội nhóm tẩy chay) mọc lên như nấm sau mưa trên Facebook, thu hút hàng chục, thậm chí hàng trăm nghìn thành viên tham gia. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc bày tỏ quan điểm cá nhân và hành vi vi phạm pháp luật là rất mong manh. Nhiều người coi đây là một thú vui vô hại mà không biết rằng mình đang đối mặt với những án phạt hành chính nặng nề, trách nhiệm bồi thường dân sự khổng lồ, hay thậm chí là án tù giam.

Lập “group anti” người nổi tiếng có vi phạm pháp luật?

“Group anti” là thuật ngữ dùng để chỉ các hội nhóm được tạo ra trên không gian mạng nhằm mục đích tập hợp những người có cùng thái độ không thiện cảm, muốn tẩy chay hoặc chỉ trích một cá nhân nào đó, thường là các nghệ sĩ, người nổi tiếng. Việc lập nhóm để chia sẻ quan điểm không bị cấm, nhưng nếu mục đích của nhóm là để thực hiện các hành vi tấn công đời tư, xúc phạm danh dự thì đó là câu chuyện hoàn toàn khác.

Theo quy định tại Luật An ninh mạng 2018, không gian mạng không phải là nơi nằm ngoài vòng pháp luật. Cụ thể, tại Điều 16 của Luật này đã nghiêm cấm các hành vi:

• Xúc phạm nghiêm trọng danh dự, uy tín, nhân phẩm của người khác;
• Thông tin bịa đặt, sai sự thật xâm phạm danh dự, uy tín, nhân phẩm hoặc gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác;
• Hoạt động mại dâm, tệ nạn xã hội, mua bán người; đăng tải thông tin dâm ô, đồi trụy, tội ác; phá hoại thuần phong, mỹ tục của dân tộc, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng.

Như vậy, nếu một group anti được lập ra và hoạt động dựa trên việc bới móc đời tư, cắt ghép hình ảnh nhạy cảm, hoặc lan truyền những tin đồn không căn cứ nhằm hạ bệ uy tín của nghệ sĩ, thì quản trị viên (Admin) và những thành viên tích cực tham gia đều đang vi phạm pháp luật.

Xử phạt hành chính: Bịa đặt, vu khống có thể bị phạt đến 20 triệu đồng

Đối với các hành vi vi phạm chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, cơ quan chức năng sẽ áp dụng các hình thức xử phạt hành chính theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP. Đây là văn bản pháp lý quan trọng điều chỉnh các hành vi trên môi trường mạng.

Cụ thể, tại điểm a khoản 1 Điều 101 quy định:

"1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để thực hiện một trong các hành vi sau:

a) Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân;"

Mức phạt này áp dụng đối với tổ chức, còn đối với cá nhân vi phạm thì mức phạt tiền bằng 1/2 mức phạt tiền đối với tổ chức (tức là từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng). Tuy nhiên, với tính chất lan truyền nhanh và gây hậu quả lớn của các nhóm anti, cơ quan chức năng thường áp dụng mức phạt kịch khung để răn đe.

Khi "vui quá đà" trở thành tội phạm hình sự: Án tù treo lơ lửng

Nếu hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc vu khống gây ra hậu quả nghiêm trọng (ví dụ: khiến nạn nhân bị trầm cảm, tự sát, hoặc gây thiệt hại kinh tế cực lớn do bị hủy hợp đồng quảng cáo), người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

1. Tội làm nhục người khác

Theo Điều 155, người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm. Đặc biệt, nếu sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội, mức phạt tù có thể từ 03 tháng đến 02 năm.

2. Tội vu khống

Theo Điều 156, hành vi bịa đặt hoặc lan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm. Nếu lợi dụng mạng xã hội để thực hiện, mức phạt tù có thể lên đến 03 năm.

Trách nhiệm bồi thường dân sự: Cái giá đắt cho danh dự bị xâm phạm

Bên cạnh việc bị xử phạt hành chính hay hình sự, người nổi tiếng hoàn toàn có quyền khởi kiện dân sự để yêu cầu bồi thường thiệt hại. Theo Bộ luật Dân sự 2015, danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ.

Tại Điều 34 quy định cá nhân có quyền yêu cầu Tòa án bác bỏ thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình. Đồng thời, theo Điều 584 và Điều 592, người vi phạm phải bồi thường các khoản sau:

• Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại;
• Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút;
• Thiệt hại khác do luật quy định;
• Một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần (mức tối đa không quá 10 lần mức lương cơ sở).

Đối với những nghệ sĩ có hợp đồng quảng cáo trị giá hàng tỷ đồng, nếu vì các group anti mà bị đối tác đơn phương chấm dứt hợp đồng, người lập nhóm và những người tung tin sai sự thật có thể phải đối mặt với yêu cầu bồi thường thiệt hại kinh tế cực kỳ lớn.

Lời kết cho những "anh hùng bàn phím"

Tự do ngôn luận là quyền của mỗi công dân, nhưng quyền đó phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật và không được xâm phạm đến quyền lợi của người khác. Việc tham gia các group anti để giải tỏa cảm xúc nhất thời có thể để lại những hậu quả pháp lý đeo bám suốt đời. Hãy là một người dùng mạng xã hội văn minh, tỉnh táo trước những luồng thông tin tiêu cực và hiểu rõ các quy định pháp luật để bảo vệ chính mình.

Trên đây là phân tích chi tiết về việc: Lập group anti người nổi tiếng bị xử lý thế nào? Nếu còn vấn đề vướng mắc, bạn đọc vui lòng liên hệ 1900 6192 để được hỗ trợ pháp lý kịp thời.